Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Bến Tre giai đoạn 2016 - 2020 và những điểm cần đặc biệt lưu tâm

Ngày đăng bài: 04/09/2019 | Tác giả: Hữu Lộc

Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Bến Tre giai đoạn 2016-2020 tỉnh Bến Tre gồm 5 nhóm tiêu chí, 19 tiêu chí, 49 chỉ tiêu được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành tại Quyết định số 1681/QĐ-UBND ngày 26 tháng 7 năm 2017 trên cơ sở cụ thể hóa Quyết định 1980/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ, là căn cứ để chỉ đạo, điều hành thực hiện xây dựng nông thôn mới và là cơ sở để kiểm tra, đánh giá, công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 trên địa bàn tỉnh Bến Tre. Bộ tiêu chí sẽ được xem xét, điều chỉnh phù hợp với các quy định của Trung ương về nông thôn mới và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong từng thời kỳ. Bộ tiêu chí này đã thay thế Bộ tiêu chí giai đoạn 1 ban hành tại Quyết định số 1235/QĐ-UBND ngày 18 tháng 7 năm 2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh.

Điểm mới của Bộ tiêu chí này là không phải 100% tiêu chí đều phải thực hiện theo quy định của Trung ương mà các tỉnh, thành phố có thể tự quy định một số tiêu chí phù hợp với quy hoạch, điều kiện thực tế, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh như tiêu chí Giao thông, Thủy lợi (chỉ tiêu 3.1), Cơ sở vật chất văn hóa (chỉ tiêu 6.1 và 6.2), Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, Thông tin và Truyền thông, Môi trường và An toàn thực phẩm (chỉ tiêu 17.4). Đây là "hướng mở" của bộ tiêu chí xã nông thôn mới mà Trung ương quy định cho giai đoạn 2016-2020 nhằm giúp cho các vùng miền trên cả nước chủ động quy định tiêu chí phù hợp với điều kiện kinh – xã hội tại địa phương.

Sổ tay hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Bến Tre giai đoạn 2016-2020 tỉnh được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành (Ảnh: Hữu Lộc)

Tuy nhiên, cần nhìn nhận một số điểm khác biệt và mức yêu cầu cao hơn của Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 so với bộ tiêu chí giai đoạn 2010-2015 để có bước chuyển tiếp thành công, mặc dù trong 01-02 năm đầu khi áp dụng bộ tiêu chí mới, các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới trước đó đều bị tụt giảm một số tiêu chí như Tổ chức sản xuất, Thu nhập, Hộ nghèo,… Như vậy những điểm khác biệt chính là gì?

Tiêu chí số 01 : Quy hoạch (trước đây tên tiêu chí là Quy hoạch và thực hiện quy hoạch): Bổ sung quy hoạch chung xã phải đảm bảo thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với ứng phó Biến đổi khí hậu, quá trình đô thị hóa.

Tiêu chí số 05: Trường học: Bổ sung "thiết bị dạy học đạt chuẩn quốc gia" trong nội dung của tiêu chí.

Tiêu chí số 06: Cơ sở vật chất văn hóa: Bổ sung chỉ tiêu xã có điểm vui chơi, giải trí và thể thao cho trẻ em và người cao tuổi theo quy định. 

Tiêu chí số 07: Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn (trước đây tên tiêu chí là Chợ nông thôn): Quy định xã có chợ nông thôn hoặc nơi mua bán, trao đổi hàng hóa (tiêu chí cũ quy định chợ theo quy hoạch, đạt chuẩn theo quy định).

Tiêu chí số 08: Thông tin và Truyền thông (trước đây tên tiêu chí là Bưu điện): Bổ sung 02 chỉ tiêu là 8.3 "Xã có đài truyền thanh và hệ thống loa đến các ấp" và 8.4 "Xã có ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều hành".

Tiêu chí số 10: Thu nhập: Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đến năm 2020 (triệu đồng/người) là 50 triệu đồng trở lên (tiêu chí cũ là 49 triệu đồng).

Tiêu chí số 11: Hộ nghèo: Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giai đoạn 2016-2020 là <=4% (tiêu chí cũ quy định <7%).

Tiêu chí số 12: Lao động có việc làm (trước đây tên tiêu chí là Tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên): Quy định Tỷ lệ người có việc làm trên dân số trong độ tuổi lao động có khả năng tham gia lao động là >=90% (tiêu chí cũ quy định tỷ lệ người làm việc trên dân số trong độ tuổi lao động >=90%).

Tiêu chí số 13: Tổ chức sản xuất (trước đây tên tiêu chí là Hình thức tổ chức sản xuất): Quy định Xã có hợp tác xã hoạt động theo đúng quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 và xã có mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo bền vững (tiêu chí cũ chỉ quy định xã có tổ hợp tác hoặc hợp tác xã hoạt động có hiệu quả).

Tiêu chí số 14: Giáo dục và Đào tạo (trước đây tên tiêu chí là Giáo dục): bổ sung nội dung "Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi vào chỉ tiêu 14.1 và chỉ tiêu 14.3 quy định Tỷ lệ lao động có việc làm qua đào tạo >=25% (tiêu chí cũ quy định Tỷ lệ lao động qua đào tạo >20%).

Tiêu chí số 15: Y tế, Chỉ tiêu 15.1 quy định Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế >=85% (tiêu chí cũ quy định >=70%), bổ sung chỉ tiêu 15.3 "Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi (chiều cao theo tuổi)" <=20,5% .

Tiêu chí số 16: Văn hóa, Quy định Tỷ lệ ấp đạt tiêu chuẩn văn hóa theo quy định (tiêu chí cũ quy định xã đạt văn hóa theo quy định của Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch).

Tiêu chí số 17: Môi trường và An toàn thực phẩm (trước đây tên tiêu chí là Môi trường): Chỉ tiêu 17.1 quy định Tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 95% và nước sạch theo quy định đạt 65% (tiêu chí cũ quy định Tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 75% và nước sạch theo quy định đạt 50%), chỉ tiêu 17.6 quy định Tỷ lệ hộ có nhà tiêu, nhà tắm đạt >=95% (tiêu chí cũ quy định 100%), bổ sung chỉ tiêu 17.8 "Tỷ lệ hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tuân thủ các quy định về đảm bảo an toàn thực phẩm" đạt 100%.

Tiêu chí số 18: Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật (trước đây tên tiêu chí là Hệ thống chính trị xã hội vững mạnh): Bổ sung 02 chỉ tiêu là 18.5 "Xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật theo quy định" và 18.6 "Đảm bảo bình đẳng giới và phòng chống bạo lực gia đình; bảo vệ và hỗ trợ những người dễ bị tổn thương trong các lĩnh vực của gia đình và đời sống xã hội".

Tiêu chí số 19: Quốc phòng và An ninh (trước đây tên tiêu chí là An ninh, trật tự xã hội: Quy định 02 chỉ tiêu cụ thể là 19.1 "Xây dựng lực lượng dân quân "vững mạnh, rộng khắp" và hoàn thành các chỉ tiêu quốc phòng" và 19.2 "Xã đạt chuẩn an toàn về an ninh, trật tự xã hội và đảm bảo bình yên: không có khiếu kiện đông người kéo dài; không để xảy ra trọng án; tội phạm và tệ nạn xã hội (ma túy, trộm cắp, cờ bạc, nghiện hút) được kiềm chế, giảm liên tục so với các năm trước".

Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Bến Tre giai đoạn 2016-2020 tỉnh Bến Tre cũng là cơ sở để các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí cũ nâng cao chất lượng các tiêu chí so với thời điểm công nhận, là bước đệm để các xã thực hiện bộ tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2018-2020 đã được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành và xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu theo Quyết định 691/QĐ-TTg ngày 05/6/2018 của Thủ tướng Chính phủ.