Sản phẩm địa phương hướng đến toàn cầu

Ngày đăng bài: 29/08/2017 | Tác giả: C.Trúc

"Mỗi xã, phường một sản phẩm" (OCOP) là chương trình lớn của quốc gia đang được triển khai trong cả nước. Chương trình được nhân rộng từ mô hình OCOP Quảng Ninh nhằm tạo ra hệ thống hỗ trợ cộng đồng phát triển sản phẩm hàng hóa một cách có hệ thống, đồng thời tạo "sân chơi" bằng sáng tạo và hoàn thiện sản phẩm liên tục.  

Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Ơn: Bến Tre có một điều kiện tuyệt vời mà không địa phương nào có được đó là vùng sản xuất dừa quy mô cả tỉnh. (Ảnh: Cẩm Trúc)

Phó giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Trần Văn Ơn, Trưởng bộ môn Thực Vật - Trường Đại học Dược Hà Nội cho biết, trong quá trình xây dựng đề án, Bến Tre cần lưu ý OCOP tỉnh phải là một chương trình được xây dựng cụ thể dựa trên sự khảo sát thực tế sản phẩm hàng hóa tại các địa phương, cùng với những yếu tố liên quan như số lượng sản phẩm, tình trạng sản xuất, phương thức sản xuất mới, những tiến bộ, doanh thu của sản phẩm đó… Đề án cần được xây dựng theo quy trình từ dưới lên, có sự tham gia của người dân với vai trò là chủ thể.

Trọng tâm của OCOP là sản phẩm. Sản phẩm theo OCOP quốc gia hay OVOP Nhật Bản là sản phẩm hàng hóa (quýt trồng bằng công nghệ cao, đùi lợn muối, hồng sấy khô, lạp xưởng, chà bông, sườn đóng gói…) và sản phẩm dịch vụ (du lịch thắng cảnh, dịch vụ Farm stay đưa khách du lịch về nhà…). Ông Trần Văn Ơn chỉ ra một trong những hạn chế của chúng ta trước đây là nhầm lẫn giữa sản xuất vật phẩm và sản phẩm. Vật phẩm là sản phẩm thô chưa qua công nghệ, qua sơ chế hoặc tinh chế để tạo giá trị gia tăng nhiều lần cho sản phẩm. Đơn cử như dừa trái, gấc, heo, bò… Cách sản xuất vật phẩm là theo phong trào, qui mô hộ gia đình manh mún, nhỏ lẻ, sức cạnh tranh kém, không đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của toàn cầu. Hệ quả là dễ bị "tư thương" lũng đoạn, giá cả bấp bênh, kinh tế thường xuyên mất ổn định. Trong khi, dựa vào lợi thế của các vùng nông thôn, với các sản vật địa phương, công nghệ truyền thống sẽ có thể tạo ra hàng nghìn sản phẩm mà không cần phải di cư ra khu đô thị, các khu công nghiệp. Ông cũng chỉ ra, Bến Tre có nhiều tiềm năng có thể phát triển hệ thống sản phẩm hàng hóa từ nấm mối, dừa, trái cây đặc sản như sầu riêng, bưởi da xanh.

Sản phẩm được chọn vào OCOP phải đảm bảo các tiêu chí là đặc sản địa phương (công nghệ gốc và nguyên liệu ở địa phương), hoặc sử dụng ít nhất 50% nguyên liệu địa phương, có tính độc đáo, có giá trị gia tăng, không ảnh hưởng xấu đến môi trường, có tính khả thi về công nghệ kỹ thuật, về luật pháp. Chủ thể tham gia là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tổ, nhóm, hợp tác xã theo Luật hợp tác xã năm 2012.

Các nội dung OCOP quốc gia gồm có triển khai thực hiện Chu trình OCOP thường niên; phát triển sản phẩm, dịch vụ OCOP (gồm thực phẩm, đồ uống, thảo dược, vải và may mặc, lưu niệm - nội thất - trang trí, dịch vụ du lịch nông thôn, bán hàng); xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, thống kê, kiểm soát sản phẩm OCOP; xúc tiến thương mại; đào tạo nguồn nhân lực; xây dựng, triển khai các nhiệm vụ, đề án, dự án thành phần của Chương trình.

Tại Bến Tre, bước đầu tỉnh đã phổ biến kiến thức về các chương trình OCOP cho cấp ủy, chính quyền trong toàn tỉnh thông qua các hội nghị chuyên đề, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng.