Các xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới năm 2017 đang tập trung thực hiện các tiêu chí còn lại

Ngày đăng bài: 23/11/2017 | Tác giả: Hữu Lộc

Để đánh giá cụ thể kết quả thực hiện bộ tiêu chí quốc gia xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020, lắng nghe những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng xã nông thôn mới tại 09 xã đăng ký năm 2017, Văn phòng điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh vừa phối hợp với các sở, ngành tỉnh tổ chức kiểm tra kết quả thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới tại các xã này.

Ông Võ Tiến Sĩ - Chi cục trưởng Chi cục PTNT, Phó Chánh Văn phòng điều phối NTM tỉnh kết luận buổi làm việc tại xã Bình Thành, huyện Giồng Trôm (Ảnh: Hữu Lộc)

Trưởng đoàn kiểm tra là lãnh đạo Văn phòng điều phối nông thôn mới tỉnh cùng các thành viên là đại diện sở Xây dựng, sở Giao thông vận tải, Chi cục Thủy lợi, sở Công thương, sở Giáo dục và Đào tạo, sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, sở Thông tin và Truyền thông, Cục thống kê tỉnh, sở Lao động - Thương binh và xã hội, Chi cục Phát triển nông thôn, sở Y tế, Bảo hiểm xã hội tỉnh, sở Tài nguyên và Môi trường, sở Nội vụ, sở Tư pháp, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh. Thành phần tham dự của địa phương gồm có thành viên Ban Chỉ đạo các Chương trình MTQG huyện, Văn phòng điều phối NTM huyện, Ban Chỉ đạo xã và Ban phát triển các ấp tại 09 xã được kiểm tra bao gồm: Xã Tân Thiềng, Long Thới (huyện Chợ Lách), xã Mỹ Hòa (huyện Ba Tri), xã Bình Thành (huyện Giồng Trôm), xã Thành Triệu (huyện Châu Thành), xã An Nhơn (huyện Thạnh Phú), xã An Thới (huyện Mỏ Cày Nam), xã Tân Thanh Tây (huyện Mỏ Cày Bắc) và xã Thới Thuận (huyện Bình Đại).

Tại mỗi xã, đoàn kiểm tra đã tiến hành 02 nội dung: Đi kiểm tra thực tế tình hình thực hiện 19 tiêu chí NTM trên địa bàn xã (theo yêu cầu của thành viên đoàn kiểm tra) và làm việc tại UBND xã. Tại UBND xã, nội dung chủ yếu là thảo luận, nhận định của các ngành huyện, tỉnh liên quan đến báo cáo kết quả thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới và báo cáo tiến độ thực hiện các dự án đầu tư thuộc Chương trình xây dựng NTM đang triển khai trên địa bàn xã được kiểm tra. Cuối cùng là kết luận của Trưởng đoàn kiểm tra.

Qua báo cáo kết quả thực hiện 19 tiêu chí NTM của 09 xã đăng ký đạt chuẩn NTM và với nhận định của Ban Chỉ đạo huyện, các sở, ngành tỉnh, kết quả đạt tiêu chí ở từng xã được thống nhất cụ thể như sau:

1. Xã Bình Thành đạt 16 tiêu chí. Xã còn 03 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 13, 17 và 19 khả năng hoàn thành trong năm 2017.

2. Xã An Nhơn đạt 16 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18 và 19. Xã còn 03 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 2 (đường trục xã đạt 61,9/100%), tiêu chí số 5 (xã có 03 trường, trường mẫu giáo đạt 20%, trường tiểu học đạt 35%, trường THCS đạt 25%), tiêu chí 17 (chưa được Sở TNMT công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí số 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 sẽ hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

3. Xã Mỹ Hòa đạt 15 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18 và 19. Xã còn 04 tiêu chí chưa đạt như tiêu chí số 2 (đường trục xã đạt 15,22/100%), tiêu chí số 5 (xã có 03 trường, trường mẫu giáo, tiểu học đã đấu thầu, trường THCS chưa đấu thầu), tiêu chí 13 (chưa hoàn thành hồ sơ theo yêu cầu), tiêu chí 17 (Sở TNMT chưa công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí 13 và 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

4. Xã Thới Thuận đạt 15 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 18 và 19. Xã còn 04 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 2 (đường trục xã đạt 75/100%), tiêu chí số 5 (xã có 03 trường, trường mẫu giáo đạt 5%, trường tiểu học đạt 20%, trường THCS đạt 5%) và tiêu chí 15 (tỷ lệ tham gia BHYT đạt 74,8/85%), tiêu chí 17 (chưa được Sở TNMT công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí số 15 và 17 sẽ hoàn thành trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

5. Xã Tân Thiềng đạt 14 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18 và 19. Xã còn 05 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 2 (đường trục xã chỉ đạt 21,58/100%), tiêu chí số 5 (có 01/04 trường đạt chuẩn, trường mầm non đã đấu thầu và bàn giao mặt bằng, trường tiểu học đang mời thầu), tiêu chí 6 (đang xây dựng Trung tâm Văn hóa – Thể thao xã, sửa chữa 02 nhà văn hóa liên ấp, hoàn thành hồ sơ xây mới nhà văn hóa ấp Phú Thới), tiêu chí số 13 (chưa đạt quy mô HTX theo quy định, HTX mới thành lập nên chưa đánh giá được hiệu quả), tiêu chí 17 (chưa hoàn thành hồ sơ, Sở TNMT chưa công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí 6, 13 và 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

6. Xã Thành Triệu đạt 14 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18 và 19. Xã còn 05 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 2 (đường trục xã đạt 19,04/100%, đường trục ấp đạt 5,46/50%), tiêu chí 5 (xã có 02 trường, trường mẫu giáo đang nâng cấp các phòng học và xây mới các phòng chức năng điểm ấp Phước Thạnh 1, trường tiểu học đang thẩm tra hồ sơ thiết kế), tiêu chí 6 (đang mở thầu xây dựng Nhà văn hóa xã, đang xây dựng Nhà văn hóa liên ấp Phước Thạnh 1-Phước Thạnh 2), tiêu chí 13 (chưa hoàn chỉnh hồ sơ), tiêu chí 17 (chưa được Sở TNMT công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí 6, 13 và 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

7. Xã Tân Thanh Tây đạt 14 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18 và 19. Còn lại 05 tiêu chí chưa đạt gồm tiêu chí số 2 (đường trục xã đạt 20,02/100%, đường trục ấp có 01 tuyến đang san lắp mặt bằng), tiêu chí 5 (xã có 03 trường đều đang khởi công xây dựng, tiến độ năm 2018 hoàn thành), tiêu chí 6 (Nhà văn hóa xã đang sửa chữa và xây mới 05 phòng chức năng, đang xây dựng nhà văn hóa liên ấp Sùng Tân – Thanh Bắc), tiêu chí 13 (HTX chưa đạt quy mô và chưa đủ thời gian đánh giá hiệu quả), tiêu chí 17 (chưa được Sở TNMT công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí 6, 13 và 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

8. Xã An Thới đạt 14 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16, 18 và 19. Xã còn 05 tiêu chí chưa đạt như tiêu chí số 2 (đường trục xã có 03 tuyến thực hiện năm 2017 đang giải phóng mặt bằng, đường trục ấp, liên ấp có 02 tuyến chưa thi công, đường ngõ xóm có 01 tuyến ngày 15/11 khởi công), tiêu chí số 5 (xã có 03 trường, trường mẫu giáo đạt 25%, trường tiểu học đạt 30-40%, trường THCS tháng 12/2017 khởi công xây khu luyện tập thể dục, thể thao), tiêu chí 6 (Nhà văn hóa xã và 05 phòng chức năng đạt 50%), tiêu chí 13 (HTX mới thành lập và chưa đủ quy mô), tiêu chí 17 (chưa được Sở TNMT công nhận). Khả năng hoàn thành tiêu chí 6, 13 và 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2019 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

9. Xã Long Thới đạt 13 tiêu chí gồm tiêu chí: 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 16, 18 và 19. Xã còn 06 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 2 (đường trục xã chỉ đạt 31,2/100%, đường trục ấp, liên ấp chỉ đạt 34,1/50%, đường ngõ xóm đạt 20,7/30% theo chuẩn kỹ thuật Bộ GTVT), tiêu chí số 5 (có 01/04 trường đạt chuẩn, trường mầm non đang giao mặt bằng và trường THCS đang thi công) và tiêu chí số 6 (đang thi công Trung tâm Văn hóa – Thể thao xã và 01 nhà văn hóa liên ấp), tiêu chí 13 (chưa đạt quy mô HTX theo quy định, HTX mới thành lập nên chưa đánh giá được hiệu quả), tiêu chí 15 (Trạm y tế chưa đưa vào sử dụng, chưa có quyết định UBND tỉnh công nhận xã đạt chuẩn quốc gia về y tế) và tiêu chí 17 (chưa đủ hồ sơ để công nhận, chưa thu phiếu cam kết của hộ dân về an toàn vệ sinh thực phẩm). Khả năng hoàn thành tiêu chí 6, 13, 15 và 17 trong năm 2017, tiêu chí số 2 và 5 hoàn thành trong năm 2018 (do phụ thuộc tiến độ thi công).

Công trình trụ sở UBND xã Thới Thuận, huyện Bình Đại đang thi công (Ảnh: Hữu Lộc)

Nhìn chung, các xã đã có sự nổ lực, phấn đấu với tinh thần quyết tâm cao trong việc xây dựng thành công xã NTM trong năm 2017, các tiêu chí thuộc hộ gia đình được quan tâm thực hiện trước, các tiêu chí thuộc về đầu tư của Nhà nước thì thực hiện theo tiến độ yêu cầu. Tuy nhiên, hầu hết các xã đều chưa đạt tiêu chí giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, tổ chức sản xuất, môi trường và an toàn thực phẩm do còn nợ tiến độ thi công, hợp tác xã chưa có đủ số lượng tổ viên theo quy định, HTX mới thành lập nên chưa đánh giá được hiệu quả, hồ sơ tiêu chí môi trường chưa hoàn chỉnh, các nội dung thực hiện chưa đáp ứng theo quy định nên Sở Tài nguyên và Môi trường chưa công nhận.

Thông qua chuyến kiểm tra này, Văn phòng điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh có một số nội dung cần đề xuất, kiến nghị như sau:

* Đối với Ban Chỉ đạo các Chương trình MTQG tỉnh:

Căn cứ Quyết định số 2667/QĐ-BCĐ ngày 06/11/2017 của Ban Chỉ đạo các Chương trình MTQG giai đoạn 2016-2020, đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh tích cực hỗ trợ các xã đã được phân công phụ trách để giúp các xã tháo gỡ khó khăn trước mắt, phấn đấu xây dựng thành công xã nông thôn mới.

Để công nhận tiêu chí số 13 về tổ chức sản xuất, các xã phải thành lập HTX hoạt động theo Luật HTX năm 2012. Hầu hết các xã năm 2017 đều có thành lập HTX, tuy nhiên thời gian thành lập không lâu nên không đánh giá được hiệu quả hoạt động (kinh doanh có lãi). Do đó, kiến nghị Ban Chỉ đạo tỉnh xem xét sẽ đánh giá hiệu quả hoạt động của HTX trong năm 2018 và công nhận các xã đạt tiêu chí 13 nếu có đủ các điều kiện còn lại. Trước mắt nên xem xét chấp nhận việc thành lập các HTX trên cơ sở nhân dân tự nguyện tham gia trong bối cảnh hiện nay, chính quyền địa phương có trách nhiệm hỗ trợ, giúp đỡ để HTX hoạt động có hiệu quả trong việc kết nối cung - cầu của quá trình sản xuất, UBND xã sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu, chủ động đăng ký tham gia nhiều hơn theo quy định của tiêu chí.

Đối với các tiêu chí thuộc về cơ sở hạ tầng như giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa hầu hết các xã đều chưa đạt, tiến độ đạt dưới 50%, nguyên nhân khách quan là do nguồn vốn phân bổ năm 2017 chậm, hồ sơ, thủ tục thi công phức tạp, cần thời gian theo quy định, do đó hầu hết các công trình chưa thi công hoặc mới thi công, dự kiến đến năm 2018-2019 mới hoàn thành. Kiến nghị Ban Chỉ đạo tỉnh xem xét các xã được đạt các tiêu chí này khi công trình đã được phân bổ vốn và đã khởi công xây dựng đạt trên 70% khối lượng (hồ sơ sẽ kèm theo cam kết, phụ lục hợp đồng thi công).

Đối với xã An Thới (huyện Mỏ Cày Nam) có trụ sở UBND xã đang xuống cấp, kính đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép sơn, sửa để đảm bảo hoạt động.

Các sở, ngành tỉnh nhanh chóng thẩm định và công nhận đạt tiêu chí ngành phụ trách khi có đề nghị của địa phương, khi nhận được hồ sơ tiêu chí nếu chưa công nhận được nên sớm có trả lời cho địa phương để tiếp tục hoàn chỉnh. Sở Xây dựng nhanh chóng xem xét giải quyết trường hợp nghiệm thu trạm y tế xã Long Thới để Sở Y tế trình UBND tỉnh công nhận xã đạt chuẩn quốc gia về y tế.

Đối với các sở, ngành tỉnh phụ trách tiêu chí khi có kế hoạch kiểm tra tổng thể 19 tiêu chí NTM tại các xã đề nghị các sở, ngành tỉnh sắp xếp thời gian tham dự đầy đủ để trong quá trình đánh giá tiêu chí mang tính khách quan và có sự thống nhất chung, tránh sự chờ đợi một vài ngành làm ảnh hưởng đến tiến độ báo cáo về BCĐ tỉnh.

* Đối với địa phương:

Tiếp thu ý kiến đóng góp của các sở, ngành tỉnh tại buổi kiểm tra, tiếp tục củng cố các tiêu chí đã đạt, khẩn trương thực hiện các tiêu chí chưa đạt, họp giao ban thường xuyên, phân công cá nhân, tập thể phụ trách cụ thể từng nội dung, có đánh giá kết quả thực hiện hàng tuần. Các tiêu chí đã đạt nhanh chóng hoàn chỉnh hồ sơ trình cấp có thẩm quyền thẩm tra, thẩm định và công nhận, tránh dồn nhiều hồ sơ tiêu chí vào cuối năm.

Để công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, địa phương cần quán triệt không nợ đọng trong xây dựng cơ bản theo tinh thần chỉ đạo của Trưởng Ban Chỉ đạo các CT MTQG tỉnh.

Khi có đầy đủ văn bản công nhận 19 tiêu chí của các sở, ngành tỉnh, Ban Chỉ đạo cấp huyện, xã chỉ đạo thực hiện hoàn chỉnh hồ sơ theo nội dung, trình tự, thủ tục theo quy định tại Quyết định số 2540/QĐ-TTg ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ.

Ban Chỉ đạo các CT MTQG các huyện tăng cường theo dõi, hỗ trợ các xã năm 2017 thực hiện các tiêu chí chưa đạt, đồng thời cũng quan tâm đến các xã còn lại trên địa bàn huyện để tạo động lực cho các xã vươn lên đủ điều kiện đăng ký cho các năm tiếp theo.

Các tiêu chí thuộc về cơ sở hạ tầng cần tiếp tục theo dõi, giám sát đẩy nhanh tiến độ thi công, công tác giải phóng mặt bằng cần được quan tâm đẩy mạnh thực hiện (đặc biệt đối với trường hợp mặt bằng giao thông xã Thới Thuận). Đề nghị địa phương rút kinh nghiệm trong việc xây dựng tiến độ thi công các công trình hạ tầng thiết yếu phải phù hợp với tiến độ xây dựng nông thôn mới của các xã (đa số các Ban QLDA khi xây dựng kế hoạch thực hiện không phối hợp với phòng kinh tế hạ tầng nên tiến độ thi công không khớp thời gian hoàn thành các tiêu chí).

Một số tiêu chí đã được công nhận đạt nhưng địa phương cần phải tiếp tục hoàn thiện để đạt ở mức độ cao hơn, tạo tính bền vững cho tiêu chí. Cụ thể: Tiêu chí số 1 về quy hoạch, tiếp tục rà soát điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với điều kiện thực tế của xã (nhất là đối với quy hoạch giao thông xã Long Thới và Tân Thiềng); Tiêu chí số 9 về nhà ở dân cư, vẫn còn một số căn nhà tạm nhất định, địa phương cần có cam kết, lộ trình thực hiện dứt điểm; Tiêu chí 13 về tổ chức sản xuất, đây là tiêu chí then chốt giúp nâng cao thu nhập cho người dân mặc dù đã có thành lập HTX nhưng chưa hoạt động ổn định, địa phương cần tiếp tục vận động hộ dân tham gia, củng cố tổ chức điều hành HTX đảm bảo đủ năng lực về sản xuất lẫn kinh doanh, thực hiện tốt các dịch vụ đầu vào đầu ra cho sản phẩm, thực hiện đóng vốn điều lệ và đảm bảo quyền lợi cho tổ viên. Hoàn chỉnh hồ sơ công nhận theo hướng dẫn của Chi cục PTNT; Tiêu chí 15 về Y tế, tiếp tục vận động người dân tham gia BHYT để nâng cao tỷ lệ hơn, tăng cường công tác tuyên truyền cho người dân về lợi ích khi tham gia BHYT, đối với xã chưa đủ tỷ lệ người dân tham gia BHYT cần phối hợp chặt chẽ với BHXH huyện, tỉnh trong việc rà soát thêm các đối tượng con em xa quê, thân nhân quân đội, công an; Tiêu chí 17 về môi trường và an toàn thực phẩm, lưu ý quan tâm đến việc chăm sóc, tạo cảnh quan môi trường xanh sạch đẹp, tiếp tục vận động số hộ còn lại xây dựng hố xí hợp vệ sinh, hoàn chỉnh hồ sơ công nhận theo hướng dẫn của Sở Tài nguyên và Môi trường; Tiêu chí 19 về quốc phòng và an ninh, tiếp tục tăng cường công tác phòng chống tội phạm, không để trọng án xảy ra trên địa bàn.