Bến Tre đạt nhiều kết quả xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tại các xã bãi ngang ven biển

Ngày đăng bài: 02/07/2018 | Tác giả: Thái Hòa

Bến Tre là tỉnh nghèo thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có diện tích tự nhiên khoảng 2.360 km2, được hợp thành bởi 03 cù lao: cù lao An Hóa, cù lao Bảo và cù lao Minh, do phù sa của 4 nhánh sông Cửu Long bồi tụ thành (sông Tiền, sông Ba Lai, sông Hàm Luông, sông Cổ Chiên). Phía Nam giáp tỉnh Trà Vinh, phía Tây giáp tỉnh Vĩnh Long, phía Bắc giáp tỉnh Tiền Giang, phía Đông giáp với biển Đông. Toàn tỉnh có 147 xã thuộc 8 huyện và 1 thành phố, có 3 huyện tiếp giáp biển là Bình Đại, Ba Tri và Thạnh Phú, với chiều dài hơn 65 km bờ biển. Toàn tỉnh có trên 380.000 hộ dân với hơn 1,4 triệu người. Thu nhập của người dân chủ yếu từ cây dừa, cây ăn trái, đánh bắt, nuôi trồng thủy, hải sản và chăn nuôi.

Giao thông nông thôn ở các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển từng bước được đầu tư. (Ảnh: Thái Hòa)

Theo kết quả tổng điều tra vào cuối năm 2015, hộ nghèo, hộ cận nghèo theo phương pháp tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016 - 2020, tỉnh Bến Tre có 44.915 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ khoảng 12,2%; 16.312 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ khoảng 4,4%. Huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất là Ba Tri 17,67%; tỷ lệ hộ nghèo thấp nhất là thành phố Bến Tre 2,34%. Toàn tỉnh có 96 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 10% trở lên (trong đó: 56 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 10% - 15%; 22 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ trên 15% - 20% và 18 xã có tỷ lệ hộ nghèo trên 20%).

Tại Quyết định số 539/QĐ-TTg ngày 01 tháng 4 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Danh sách các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo giai đoạn 2013 - 2015, Bến Tre có 16 xã gồm: An Quy, An Nhơn, An Thuận, An Điền, Thạnh Phong, Thạnh Hải, Mỹ An, Bình Thạnh - huyện Thạnh Phú; xã Bảo Thạnh, Bảo Thuận, An Đức, An Hiệp, An Thủy, Tân Thủy - huyện Ba Tri; xã Thạnh Trị, Thừa Đức - huyện Bình Đại.

Đến ngày 25 tháng 12 năm 2015, xã Tân Thủy, huyện Ba Tri đã tổ chức lễ công bố quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới. Đây là xã đầu tiên của huyện Ba Tri và là xã thứ 7 của tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới. Với tỷ lệ hộ nghèo của xã từ 19,52% giảm xuống còn 6,85% (tương đương 172 hộ, đạt theo bộ tiêu chí cũ), thu nhập bình quân đạt trên 29,6 triệu đồng/người/năm tăng 9,61 triệu đồng so với năm 2011, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng lên rõ nét, cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp.

Bến Tre đã có 2 xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển được công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới. (Ảnh: Thái Hòa)

Ngày 25 tháng 01 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 131/QĐ-TTg về việc phê duyệt danh sách các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo giai đoạn 2016 - 2020, tổng số 291 xã thuộc 82 huyện của 23 tỉnh trên cả nước. Trong đó, Bến Tre có 30 xã thuộc 6 huyện gồm: Bảo Thạnh, Bảo Thuận, An Thủy, An Hòa Tây, An Đức, An Hiệp, An Ngãi Tây, Tân Xuân, Tân Hưng - huyện Ba Tri; Thừa Đức, Thạnh Trị, Phú Vang, Phú Long, Đại Hòa Lộc, Vang Quới Đông - huyện Bình Đại; An Điền, Thạnh Phong, Thạnh Hải, Giao Thạnh, An Quy, An Nhơn, An Thuận, Mỹ An, Bình Thạnh - huyện Thạnh Phú; xã Hưng Phong, Thạnh Phú Đông - huyện Giồng Trôm; xã Thành Thới A, Bình Khánh Đông, Thành Thới B - huyện Mỏ Cày Nam; xã Tiên Long - huyện Châu Thành. Đến ngày 20 tháng 5 năm 2018, xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú đã tổ chức lễ công bố quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới, là xã thứ 3 của huyện và thứ 24 của tỉnh. Với tỷ lệ hộ nghèo của xã từ 18,2% giảm xuống còn 3,16% năm 2017. Thu nhập bình quân đầu người năm 2017 gần 37,1 triệu đồng/người/năm, tăng gần 20 triệu đồng so với năm 2011 (17,3 triệu đồng/người/năm).

Tuy nhiên, việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tại các xã bãi ngang ven biển của tỉnh còn gặp rất nhiều khó khăn. Bỡi lẽ, xuất phát điểm của các xã này rất thấp, bình quân chỉ đạt khoảng 03 tiêu chí/xã khi bắt đầu thực hiện Chương trình. Nhận thức về mục tiêu, ý nghĩa của Chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững của một bộ phận cán bộ, người dân còn nhiều hạn chế, vẫn còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ, đầu tư của Nhà nước.

Cơ sở hạ tầng nông thôn ở các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển của tỉnh được quan tâm đầu tư xây dựng. (Ảnh: TLNTM)

Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng nông thôn từng bước được đầu tư nhưng chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển sản xuất và đời sống của người dân. Các tiêu chí chưa đạt tập trung vào các nhóm cần đầu tư kinh phí lớn như: giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, nhà ở dân cư, ngoài ra còn có các tiêu chí khó thực hiện do tập quán canh tác và sinh hoạt của người dân như: thu nhập, hộ nghèo, tổ chức sản xuất, môi trường và an toàn thực phẩm,… Trong khi đó, Nguồn lực đầu tư của tỉnh còn hạn chế, các công ty, doanh nghiệp đầu tư vào nông thôn không nhiều, nguồn lực huy động từ nhân dân là hết sức khó khăn do thu nhập và đời sống của người dân còn bấp bênh, phụ thuộc vào giá cả thị trường và ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu.

Song, bằng sự nổ lực, quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở và sự đồng lòng, chung sức của người dân, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững ở các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển của tỉnh từng bước đạt được những kết quả nhất định.

Sau hơn 7 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, toàn tỉnh có 24/147 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 2 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển (có 01 xã đạt chuẩn NTM theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2016-2020).

Tính đến thời điểm hiện tại, bình quân tiêu chí đạt của 30 xã khó khăn, bãi ngang ven biển là 9,03 tiêu chí, tăng 1,23 tiêu chí so với năm 2017 (7,8 tiêu chí), tăng gần 6 tiêu chí so với năm 2011. Trong đó, 1 xã đạt 6 tiêu chí: xã Mỹ An; 3 xã đạt 7 tiêu chí: xã Hưng Phong, Thạnh Phú Đông và Đại Hòa Lộc; 10 xã đạt 8 tiêu chí: xã An Thuận, Bình Thạnh, Thạnh Phong, Thạnh Hải, Vang Quới Đông, Phú Vang, Phú Long, Thạnh Trị, Thừa Đức và An Đức; 5 xã đạt 9 tiêu chí: xã An Điền, An Qui, Tiên Long, Bảo Thạnh và Tân Hưng. 8 xã đạt 10 tiêu chí: xã Thành Thới A, Thành Thới B, Bình Khánh Đông, An Hiệp, An Hòa Tây, An Ngãi Tây, An Thủy và Tân Xuân; 2 xã đạt 11 tiêu chí: xã Giao Thạnh và Bảo Thuận; và xã An Nhơn đạt 19 tiêu chí.

Theo thống kê đến cuối năm 2017, thu nhập bình quân đầu người tại các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển của tỉnh là khoảng 24 triệu đồng. Xã có thu nhập bình quân đầu người cao nhất là xã An Thủy - Ba Tri (42 triệu đồng/người/năm), xã thấp nhất là Mỹ An - Thạnh Phú (21,5 triệu đồng/người/năm); tỷ lệ hộ nghèo bình quân là 14,67%, xã có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất là An Hiệp - Ba Tri (26,59%), xã thấp nhất là Giao Thạnh - Thạnh Phú (4,74%).

Mô hình nuôi tôm biển góp phần phát triển kinh tế ở các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển của tỉnh. (Ảnh: TLNTM)

Để có được những kết quả như trên, bên cạnh sự quan tâm lãnh, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát, quyết liệt của các cấp ủy, chính quyền, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Ban Chỉ đạo các cấp và sự đồng thuận của nhân dân, các sở, ngành tỉnh phụ trách từng tiêu chí phát huy vai trò của cơ quan chủ trì, thường xuyên kiểm tra, theo dõi chặt chẽ tiến độ thực hiện để hướng dẫn, hỗ trợ địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc xảy ra trong quá trình thực hiện, lãnh đạo tỉnh luôn chủ động, cụ thể hóa các văn bản của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương, ban hành hướng dẫn để triển khai thực hiện.

Đồng thời, trong chỉ đạo thực hiện, lãnh đạo tỉnh luôn coi trọng công tác tuyên truyền, vận động, xem đây là nhiệm vụ hàng đầu, trọng tâm, xuyên suốt thực hiện bằng nhiều hình thức, đa dạng. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền cả chiều rộng lẫn chiều sâu, tập trung vào đối tượng đích (chủ hộ, trụ cột gia đình), lẫn đối tượng tác động (ông, bà người có uy tính trong gia đình). Vận động người có uy tín trong cộng đồng tham gia chủ trì các buổi tọa đàm, truyền thông, tuyên truyền tại địa phương, tạo sức lan tỏa trong nhân dân.

Đoàn thể và các tổ chức chính trị xã hội triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền, phổ biến cho hội viên và nhân dân hiểu rõ về chủ trương, cơ chế, chính sách, quyền lợi, nghĩa vụ của nhân dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới gắn với phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng", cùng với phát động và thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua như: "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", mô hình "5 không, 3 sạch" của Hội liên hiệp Phụ nữ, "Mô hình 5 +1" của Hội cựu Chiến binh, phong trào "Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới" của Đoàn Thanh niên,…

Ngoài ra, các địa phương còn tổ chức những tháng cao điểm tuyên truyền xây dựng nông thôn mới đến từng hộ dân, chủ yếu vận động người dân chủ động thực hiện các tiêu chí thuộc trách nhiệm của hộ gia đình (15 phần việc của hộ).

Bên cạnh đó, trong bố trí nguồn vốn thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh chủ động lồng ghép vốn thực hiện công tác giảm nghèo với nguồn vốn thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới và các Chương trình khác để giúp hộ nghèo và cận nghèo có điều kiện tham gia phát triển sinh kế, thoát nghèo bền vững.