Tìm “doanh nghiệp đầu kéo” tham gia chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực

Ngày đăng bài: 27/09/2018 | Tác giả: Cẩm Trúc

Qua 2 năm thựchiện Nghị quyết 03 củaTỉnh ủy về xây dựng và hoàn thiện chuỗi giá trị các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh, nhìn chung các cấp ủy Đảng, chính quyền, doanh nghiệp, nông dân đã nhận thức sâu sắc và đồng thuận cao. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - cơ quan chủ trì đã xây dựng 8 kế hoạch cho 8 chuỗi sản phẩm. Căn cứ Nghị quyết, các Huyện ủy, Thành ủy đã ban hành chương trình hành động hoặc kế hoạch để triển khai trên địa bàn. Một số địa phương đã chủ động xác định và xây dựng chuỗi giá trị các sản phẩm đặc trưng của địa phương mình như Ba Tri xây dựng thêm chuỗi con nghêu, rau an toàn. Thạnh Phú thêm chuỗi lúa sạch, xoài, con gà. Mỏ Cày Bắc thêm chuỗi con gà. Giồng Trôm thêm chuỗi tôm càng xanh...

Bưởi da xanh Bến Tre cơ bản đã hình thành mối liên kết trong tiêu thụ sản phẩm. (Ảnh: CẩmTrúc)

Ông Bùi Văn Lâm - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, đến nay toàn tỉnh đã thành lập, củng cố được 67 tổ hợp tác (THT), 26 hợp tác xã (HTX) tham gia chuỗi. Đối với 8 sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh, bước đầu có 4 sản phẩm là dừa, bưởi da xanh, chôm chôm và nhãn cơ bản đã hình thành mối liên kết trong tiêu thụ sản phẩm giữa người nông dân (thông qua THT, HTX) với doanh nghiệp. Một số THT, HTX cũng đã tổ chức thu mua, cung ứng vật tư đầu vào cho người nông dân.

Ngoài ra, Hội Nông dân tỉnh đã đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ, kết nối thị trường cho nông dân. Điển hình là kết nối tiêu thụ các nông sản chủ lực với tiểu thương chợ đầu mối Thủ Đức, chợ đầu mối Bình Điền, kết hợp với Sở Công Thương Bến Tre tổ chức xúc tiến thương mại các sản phẩm tại TP. Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, ông Bùi Văn Lâm cũng nhìn nhận rằng, việc thực hiện chuỗi còn nhiều hạn chế. Tiến độ cụ thể hóa Nghị quyết của các ngành, địa phương còn chậm, nhất là cấp cở sở vì hầu hết cấp xã chưa cụ thể hóa chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết 03. Cách xác định, tổ chức triển khai xây dựng chuỗi chưa bài bản, chỉ tập trung xây dựng liên kết ngang, liên kết dọc để cung cấp vật tư đầu vào cho người sản xuất. Ý thức của người dân về việc tự nguyện tham gia, thành lập THT, HTX chưa cao, chưa nhận thức đúng bản chất của mô hình HTX kiểu mới, còn trông chờ nhiều vào sự hỗ trợ của Nhà nước, doanh nghiệp và chưa hiểu được lợi ích của phương thức "mua chung, bán chung". Năng lực quản lý kinh tế, hiểu biết pháp lý về thương mại của cán bộ quản lý, điều hành HTX còn nhiều hạn chế. Cơ chế chính sách trên lĩnh vực nông nghiệp khá nhiều nhưng nhìn chung chưa phát huy hiệu quả, nhiều cơ chế chính sách chưa đi vào cuộc sống.Nguồn vốn để thực hiện chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của người dân và doanh nghiệp. Một số văn bản quy phạm pháp luật chưa được đồng bộ, chưa đủ mạnh gây khó khăn trong quá trình thực hiện…

Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường (thứ 3 từ trái sang) quan tâm và đánh giá cao chuỗi giá trị dừa của Bến Tre. (Ảnh: Cẩm Trúc)

Nhận định về Bến Tre, ông Ngô Tất Thắng - Phó Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương cho rằng, nhận thức về chuỗi của Bến Tre so với nhiều địa phương là khá tốt. Song, nếu chỉ mới xây dựng cơ bản được 4 chuỗi sản phẩm chủ lực, vậy còn 4 chuỗi sản phẩm nữa đang gặp khó khăn gì và đang ở đâu? Đến nay, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn còn rất hạn chế. Vì thế, trong thời gian tới, Bến Tre cần bổ sung nhiều giải pháp là phải tìm cho được các doanh nghiệp "đầu kéo". Xác định các doanh nghiệp nào sẽ tham gia các khâu đầu vào và đầu ra cho từng sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh. Đây là mấu chốt giải quyết các hạn chế trong xây dựng và hoàn thiện chuỗi của tỉnh". Đồng thời là xác định cho được các thị trường mục tiêu để có kế hoạch, tác động đúng hướng, trọng tâm và dài hạn.