Từ tài nguyên bản địa đến sản phẩm OCOP

Ngày đăng bài: 13/06/2019 | Tác giả: Cẩm Trúc

Là một người luôn tâm huyết vì sự phát triển của hàng Việt Nam và có nhiều năm kinh nghiệm sâu sát, nắm bắt kịp xu thế thị trường thế giới, bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao cho rằng: "Muốn có "quả ngon và an toàn" thì phải bắt đầu từ khâu chăm sóc "đất đến cái cây" cho tốt - một yếu tố đầu tiên phát triển tài nguyên bản địa đến sản phẩm OCOP".

Hội thảo "Từ tài nguyên bản địa đến sản phẩm OCOP - con đường chinh phục thị trường" do Sở Kế hoạch và Đầu tư vừa tổ chức, ngày 07/6/2019, đã nhận được nhiều ý kiến chia sẻ, đóng góp của chuyên gia, người khởi nghiệp trong tỉnh.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Trần Ngọc Tam (bìa phải) tham quan sản phẩm trưng bày tại Hội chợ Nông nghiệp và Sản phẩm OCOP khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tỉnh Bến Tre năm 2019. (Ảnh: Cẩm Trúc)

"Muốn có quả ngon phải bắt đầu từ khâu chăm đất tốt"

Bà Hạnh chỉ ra kinh nghiệm của ông Nguyễn Lâm Viên - Giám đốc Công ty cổ phần Vinamit, đã đưa sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam để chinh phục thị trường Trung Quốc đến Mỹ. Trong khi xuất khẩu sản phẩm nông sản tươi ngày càng gặp khó khăn, Vinamit đã thành công trong xuất khẩu nông sản bằng cách đẩy mạnh chế biến. Từ Vinamit cho thấy, doanh nghiệp phải chuyển từ xuất khẩu tươi sang xuất các sản phẩm chế biến.

Thực tế, tại các hội chợ lớn như Thaifex và tại Thượng Hải vừa qua cho thấy, cuộc cạnh tranh về chế biến hàng nông sản đang diễn ra rất quyết liệt vì sự sống còn. Công nghệ chế biến của nước ngoài hiện nay đang hướng đến chế biến sấy đặc, sấy dẻo, sấy khô. Tất cả các sản phẩm nông sản có thể biến thành bột như bột nước mía, bột xoài, bột sắn… để pha nước uống nhanh. Sản phẩm ăn liền, uống nhanh đảm bảo tươi, ngon, giữ nguyên hương vị tự nhiên và hữu cơ là một trong những xu hướng nổi bật hiện nay của thế giới. Trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa, con người luôn bận rộn và có nhu cầu phục vụ đến tận tay. Đây cũng là vấn đề đặt ra cho nông sản Bến Tre, cho người khởi nghiệp và doanh nghiệp trong nước nói chung và Bến Tre nói riêng.

Từ thực tế đó, bà Hạnh chỉ ra rằng, sứ mệnh đặt lên vai người khởi nghiệp là làm sao nắm bắt, theo kịp xu thế của thế giới để vận dụng vào khai thác tài nguyên bản địa - sản phẩm mang tính đặc trưng, độc đáo, khác biệt của địa phương để phát triển, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng từ thị trường nội địa đến thị trường thế giới. "Để phát triển tài nguyên bản địa không thể không nhắc đến vai trò của những công nghệ mới trên thế giới hiện nay, nhưng vấn đề là khá đắt tiền. Nhưng nếu, chúng ta có "tài sản quý" mà không khai thác được thì ắt bên ngoài sẽ đến để khai thác tài nguyên của chúng ta" - bà Hạnh khẳng định.

Trong ba năm qua, thực hiện Chương trình Đồng khởi Khởi nghiệp và Phát triển doanh nghiệp tỉnh Bến Tre, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, Bến Tre đã bước đầu xuất hiện những nhân tố mới, điển hình trong khởi nghiệp từ khai thác tài nguyên bản địa như chị Trịnh Thị Ngọc Hiện với dự án người giữ rừng; chị Ngô Thị Kiều Dương với đa dạng hóa mỹ phẩm từ dừa; chị Nguyễn Thị Ngọc Ân tận dụng nguồn chuối tươi dồi dào tại địa phương để sấy khô, sấy dẻo tiếp cận thị trường; chị Ngô Song Đào với sản phẩm sạch là nhang Thiên Phúc… Đó là điển hình trong tận dụng tài nguyên sẵn có tại địa phương như nguồn lợi thủy sản dồi dào dưới tán rừng, hay từ nguyên liệu dừa, từ cây lá hoa quả xung quanh địa bàn để làm ra những sản phẩm mới, mang tính độc đáo, sáng tạo, được người tiêu dùng quan tâm. Các sản phẩm này được người khởi nghiệp chú trọng chăm chút tốt ngay từ ban đầu và đang có những tín hiệu về thị trường đáng phấn khởi.

Gắn với vấn đề OCOP, các sản phẩm khởi nghiệp này cần phải được người sản xuất tiếp tục chuẩn hóa, thực hiện đầy đủ theo bộ tiêu chí OCOP, từng bước được xếp vào các thứ hạng sao cao hơn để vươn ra thị trường thế giới.

Cùng chia sẻ về câu chuyện từ tài nguyên bản địa đến OCOP, ông Nguyễn Lâm Viên - Giám đốc Công ty cổ phần Vinamit - Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao cũng nhìn nhận, Bến Tre đang có tài nguyên dừa, bưởi, ca cao… Chúng ta xem là bình thường nhưng thật ra đó là những sản vật mà người khác rất khát khao. "Bến Tre có chương trình OCOP rất là hay. Đây là niềm vui cho doanh nghiệp tỉnh Bến Tre, niềm vui cho chính tôi - người từng làm thị trường hơn ba mươi năm cho sản phẩm nông nghiệp Việt Nam" - ông cho hay.

Chuyên gia đề xuất giải pháp

Về con đường hay cách làm, bà Hạnh cho biết: "Chúng ta xác định ngay từ đầu, làm tài nguyên bản địa để cạnh tranh với thế giới chứ không thể chỉ bán cho người dân trong xóm ấp, trong tỉnh. Muốn làm chúng ta phải đi nhiều, tìm hiểu thị trường nước ngoài để học hỏi và để tìm sự khác biệt của mình so với thế giới để khai thác, phát huy".

"Khi nói đến tài nguyên bản địa, chúng ta cần phải biết tận dụng những bản sắc, đặc trưng của địa phương. Thứ hai là phải tiếp cận tất cả những công nghệ mà hiện nay thế giới đang có và chúng ta biến đổi, dùng công nghệ đó trải nghiệm trên sản phẩm của mình để chúng ta nâng cấp nó lên làm sao đạt được mong đợi người tiêu dùng địa phương đến người thành thị, cả người tiêu dùng thế giới mê ly sản phẩm của mình" - ông Viên chia sẻ.

Ngoài ra, ông Viên lưu ý nhiều doanh nghiệp còn nhầm lẫn rằng sản phẩm làm ra sẽ có thị trường bao la - là sai lầm. Người khởi nghiệp phải bắt đầu làm tốt, kiên trì tiếp cận người tiêu dùng ở mọi kênh, mọi nơi và phải luôn rất tích cực, thông qua kênh thương mại điện tử. "Vấn đề hiện nay, người mua không biết sản phẩm ở đâu để mua, người sản xuất phải thay đổi tư duy đợi người mua đến tận vườn. Người sản xuất phải tìm người tiêu dùng của mình ở đâu, bằng cách phải tham gia các hệ thống Online như Alibaba, Amazon, Shopee…

Về phía đơn vị quản lý địa phương, ông Châu Văn Bình - Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết, với thẩm quyền và trách nhiệm của mình, Sở sẽ cùng các ngành liên quan nghiên cứu, vận dụng các ý kiến đề xuất vào thực tiễn công tác tham mưu đề xuất và quản lý, nhằm hỗ trợ và đồng hành cùng doanh nghiệp trước những khó khăn thách thức trong giai đoạn hội nhập quốc tế.