Thầy giáo với phát minh “hệ thống nuôi tôm thông minh”

Ngày đăng bài: 01/08/2019 | Tác giả: Cẩm Trúc

Phát minh "hệ thống nuôi tôm thông minh" của anh Đào Phước Xoàn (30 tuổi), Giáo viên môn tin học - Trường tiểu học xã An Thạnh, huyện Thạnh Phú xuất phát từ câu chuyện anh thường xuyên bị lệch múi giờ chạy quạt và cho tôm ăn vì trùng với thời gian đi dạy học, khiến giờ giấc nuôi tôm không đảm bảo, hiệu quả nuôi không cao.

Anh Đào Phước Xoàn phát minh máy cho tôm ăn được người nuôi tôm đánh giá cao. (Ảnh: Cẩm Trúc)

Mài mò tự chế vì muốn tiện lợi hơn

"Cũng vì vừa đi dạy học, vừa nuôi tôm thêm nên bị lệch múi giờ. Ban đầu, tôi chỉ nghĩ ra chuyện cài đặt bộ hẹn giờ chạy máy quạt. Sau đó, tôi cảm thấy vào mùa mưa, trời mưa gió mà ra rải vôi cho ao cũng làm biếng, tôi nghĩ sao mình không thiết kế máy rải vôi để sẵn, trời mưa, chỉ cần ở trong nhà cặm điện là máy tự rải đều, khỏe hơn. Rải vôi thấy cũng ổn, tôi nảy sinh ý định thử để thức ăn cho máy phun thử. Hồi đầu, máy phun mỗi lần/ngày…" - anh Xoàn kể.

Anh cho biết, nhờ có máy này tiện lắm. Hôm nào dạy về trễ thì có thể mượn anh chị, hàng xóm qua bật cầu dao để máy tự cho tôm ăn. Sau này, thấy cũng còn bất tiện, tôi cài đặt bộ hẹn giờ để đến giờ máy tự cho tôm ăn luôn.

Chưa dừng lại ở đó, anh Xoàn nghĩ thêm cách để hạn chế thức ăn dư thừa bằng cách cho ăn ít nhưng nhiều lần, giúp tôm ăn đều, ăn hết mà không bị dư thức ăn. Điều này vừa giúp tiết kiệm chi phí cho ăn, vừa giữ sạch môi trường nước hơn, giảm nguy cơ gây mầm bệnh cho tôm.

Hồi đầu không ai tin. Cái ao nhỏ kế nhà của Anh bị người ta chê "chó ngồi không lọt" vậy mà anh dùng máy nuôi trúng 8 vụ liên tục. Cái khó là thói quen người nông dân là ít chịu thay đổi. Anh làm mãi vụ ba, vụ tư, người dân thấy vậy mới có sự dịch chuyển trong suy nghĩ. Lúc này người dân mới chịu tin, đồng ý lắp máy thử. Những máy đầu tiên, anh bán cho người nuôi trong gia đình. Thấy người này trúng, người kia trúng, tự truyền tay nhau và phong trào sử dụng hệ thống máy nuôi tôm thông minh đang phát triển mạnh trong và ngoài tỉnh.

Đến thăm hộ anh Nguyễn Minh Nhựt - xã An Qui, được biết, Anh có 3 vuông tôm và đã sử dụng 3 máy cho tôm ăn của anh Phước Xoàn được hai, ba vụ nuôi. Anh nhận định: máy cho tôm ăn rất tiện lợi cho người nuôi, cho tôm ăn đều, lượng thức ăn không có dư. Cho tôm ăn máy có cái lợi là chạy được suốt, giúp tôm mau lớn, vừa giúp tôm có đủ oxi, hạn chế mầm bệnh. "Bà con giờ đa số cho ăn máy, tôm khỏe, mau lớn. Cho ăn máy không dư thức ăn, có thể điều chỉnh lượng thức ăn ít nhiều tùy theo tuổi tôm. Mặt khác, lượng thức ăn hao hụt giảm rất nhiều so với cho ăn tay. Cho ăn máy lượng thức ăn bao nhiêu, tôm thu hoạch lên bấy nhiêu." - anh nói.

Dự án khởi nghiệp của anh Đào Phước Xoàn được đánh giá cao tại cuộc thi Khởi nghiệp của tỉnh năm 2018. (Ảnh: Cẩm Trúc)

Ứng dụng phát minh để nuôi tôm khoa học, hiệu quả

Thời gian đầu, máy được thiết kế cồng kềnh, nặng nề. Dần dần, anh Phước Xoàn cải thiện nhỏ gọn, nhẹ nhàng hơn, thuận lợi trong việc di chuyển. Hiện nay, mặc dù máy đã có nhiều ưu điểm hơn, nhưng Anh vẫn luôn hỏi thăm người sử dụng máy những trục trặc hoặc thêm ý kiến đề xuất của người nuôi để tiếp tục cải tiến không ngừng.

Với máy nuôi tôm, tùy theo tuổi của tôm trong ao mà người nuôi có thể điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp, hoặc điều chỉnh thay đổi lượng thức ăn cho tôm qua quan sát tôm ăn trong nhá. Để giúp tôm ăn đều, người nuôi có thể sử dụng máy cho ăn giữa ao và máy cho ăn gần bờ. Ý tưởng này là do kinh nghiệm nuôi tôm của anh Xoàn cho thấy, trong quá trình nuôi, tôm phân đàn, có những con nhỏ hơn chỉ ăn trong bờ. Cách này giúp tôm trong ao lớn đều.

Thời gian nuôi tôm rút ngắn do có thể cho tôm ăn ngày và đêm. Nguyên lý hoat động của máy theo quy trình nuôi và người nuôi có thể điều chỉnh thời gian, lượng thức ăn cho tôm tùy theo mật độ, độ tuổi và khả năng tiêu thụ thức ăn của tôm. Khoảng cách phun của máy từ 4m đến 20 m. Tỷ lệ phun từ 50 gam đến 150 gam/giây, tùy vào sự hiệu chỉnh lượng thức ăn.

Hiệu quả sử dụng máy rõ rệt, điển hình anh Út Tức, ở An Qui đang dẫn đầu về số vụ thắng là 14 vụ liên tục. Hay với anh Tuấn, gần đó cũng đã thắng liên tiếp 4, 5 vụ. Với 2 ao nuôi, vụ rồi anh Tuấn thu hoạch hơn 1 tỷ đồng.

Tuy nhiên, câu chuyện khởi nghiệp của anh Xoàn với hệ thống nuôi tôm thông minh cũng gặp những khó khăn phát sinh, thị trường có nhiều kiểu hàng nháy, máy xài không ổn định, mau hư. Anh được nhiều người nuôi phản ánh. Để đảm bảo nhãn hiệu Phước Xoàn, Anh đã đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Sở Khoa học và Công nghệ Bến Tre với mong muốn giúp người nuôi không mua nhằm hàng nháy, kém chất lượng, góp phần đem lại hiệu quả kinh tế cao và phát triển nghề nuôi tôm ở địa phương nhanh, bền vững.