Hội KHKT Cầu đường Bến Tre với công tác xã hội hóa xây dựng giao thông nông thôn

Ngày đăng bài: 03/12/2019 | Tác giả: Hữu Thành

Hội KHKT Cầu đường Bến Tre ra đời năm 2001. Là một tổ chức xã hội nghề nghiệp mang tính chất tự nguyện, tự lực về kinh phí; là thành viên của Hội Cầu đường Việt Nam, thành viên Ủy ban MTTQVN tỉnh và Liên hiệp các hội KHKT tỉnh. Lúc mới thành lập chỉ có 43 hội viên, đến nay đã phát triển 577 hội viên, sinh hoạt ở 15 Chi hội trực thuộc và 16 hội viên tập thể. Đây không chỉ là cán bộ kỹ thuật ngành giao thông mà còn có nhiều cán bộ kỹ thuật ngành hữu quan tham gia vào Hội (trong đó trên 70% hội viên có trình độ đại học và trên đại học. Đặc biệt, có những hội viên là bí thư, chủ tịch, phó chủ tịch xã, trưởng ấp... gắn nhiệm vụ nhà nước với công tác Hội để lo cầu, đường cho dân.

Xuất phát từ thực tế Bến Tre là một tỉnh ốc đảo, bốn bề sông nước, kênh rạch chằn chịt. Trong chiến tranh là vùng căn cứ cách mạng chịu nhiều tổn thất về người và của. Cách đây khoảng 20 năm, giao thông nông thôn trong tỉnh chủ yếu là đường đất, cầu tre, cầu tạm và bến đò ngang không an toàn. Năm nào cũng có những cái chết thương tâm bởi "té cầu, chìm đò"... nhưng vì ngân sách địa phương và đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn nên không thể đầu tư xây mới được. Từ đó, với tấm lòng nặng nợ với dân, Hội KHKT Cầu đường Bến Tre đã có sáng kiến đưa ra "Chương trình vận động hỗ trợ giao thông nông thôn" để góp phần xây dựng cầu, đường cho dân, đáp ứng nhu cầu đi lại cho người dân vùng sâu vùng xa và đã được chính quyền các cấp, nhân dân và nhà tài trợ nhiệt tình hưởng ứng. Đến nay, Chương trình ý nghĩa này tiếp tục được phát huy, nhân rộng.

Theo ông Trịnh Văn Y - Chủ tịch Hội KHKT cầu đường Bến Tre, Chương trình vận động hỗ trợ GTNT thực chất là vận động xã hội hóa, góp phần xây dựng cầu, đường nông thôn. Để thực hiện có hiệu quả, trước tiên lãnh đạo Hội phân công cán bộ chuyên môn khảo sát, lập hồ sơ thiết kế dự toán (báo cáo kinh tế kỹ thuật) cho từng công trình hoặc dự án làm cơ sở cho địa phương phát động nhân dân đóng góp và vận động mạnh thường quân tài trợ, đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát thi công xây dựng công trình đảm bảo chắc, đẹp.

Trong công tác vận động, Hội đều có văn bản lời ngõ, kèm theo hồ sơ gửi đến nhà tài trợ. Tùy theo tình hình kinh tế đời sống dân cư nơi công trình, (thống nhất với lãnh đạo xã, huyện) xin tài trợ từ 50% đến 90% giá trị xây dựng, còn lại nhân dân đóng góp. Khi nhận tiền có biên bản xác nhận tài trợ (theo mẫu Thông tư 78/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính). Công trình hoàn thành có biên bản nghiệm thu (có sự chứng kiến của nhà tài trợ). Công tác công khai minh bạch tiền, vật tư do dân đóng góp và mạnh thường quân tài trợ được thực hiện đầy đủ. Mỗi công trình hoàn thành đều gắn bảng lưu niệm, nêu rõ nguồn kinh phí xây dựng, tên nhà tài trợ... Hàng tháng Hội KHKT cầu đường tỉnh có "Thư Cảm ơn" đăng công khai trên Cổng thông tin điện tử Nông thôn mới tỉnh, nêu đầy đủ tên đơn vị, cá nhân tài trợ, số tiền, xây dựng công trình, địa chỉ ở ấp, xã, huyện.

"Đặc biệt, Hội không có lập quỹ, 100% số tiền vận động tập trung xây dựng công trình. Tiền chuyển đến Hội (tiền mặt hoặc chuyển khoản), Hội thay nhà tài trợ giao lại: dưới 200 triệu giao cho xã, trên 200 triệu giao cho huyện để tổ chức xây dựng và không xây dựng đội công trình (để tránh dị nghị là Hội vận động để đội công trình xây dựng kiếm lợi nhuận, hoặc khi kiểm tra giám sát không khách quan), phần này do xã huyện chọn đơn vị có kinh nghiệm, uy tín thi công" - ông Trịnh Văn Y cho biết.

Song song đó, để công trình thi công đảm bảo chất lượng, xã, huyện đều thành lập Ban quản lý công trình có nhân dân tham gia, chọn đơn vị thi công. Hội phân công cán bộ kỹ thuật kiểm tra xây dựng đến hoàn thành. Đồng thời, Hội KHKT Cầu đường phối hợp với Sở GTVT mời giảng viên ở các Viện, Trường tổ chức nhiều cuộc hội thảo với đề tài "xây dựng cầu đường trên nền đất yếu" và hướng dẫn bảo trì giao thông theo sổ tay của Bộ GTVT, trao đổi kinh nghiệm với các thợ xây cầu... có hàng trăm đơn vị xây dựng cầu, đường nông thôn tham gia.

Bến Tre vừa đăng cai tổ chức thành công Hội nghị chuyên đề toàn quốc về vai trò Hội KHKT Cầu đường trong công tác xây dựng giao thông nông thôn bằng nguồn vốn xã hội hóa. (Ảnh: H-C-Đ)

Với cách làm trên, trong giai đoạn 2015-2019 (tính đến tháng 6), Hội KHKT cầu đường tỉnh đã vận động hỗ trợ xây dựng và đưa vào sử dụng 679 cây cầu nông thôn bằng bê tông cốt thép và 84,8 km đường bê tông. Tổng kinh phí xây dựng 260,34 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí được tài trợ là 201,65 tỷ đồng, nhân dân địa phương đóng góp và ngân sách xã, huyện đối ứng 58,69 tỷ đồng.

Nếu tính từ khi có chương vận động hỗ trợ giao thông nông thôn (năm 2003) đến tháng 6/2019, tổng số công trình mà Hội và các Chi hội trực thuộc đã vận động xây dựng và đưa vào sử dụng được 2.120 cây cầu, 241 km đường bê tông, 6 trường học, 12 nhà tình nghĩa, 13 nhà tình thương, 27 cây nước sinh hoạt, 40 xe đạp, 88 suất học bổng và hàng chục ngàn phần quà cho các hộ nghèo và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Tổng kinh phí xây cầu, đường là 493 tỷ đồng. Trong đó, mạnh thường quân hỗ trợ 383,9 tỷ đồng; nhân dân đóng góp (bằng tiền, đất đai, vật tư, công lao động, di dời nhà cửa, cây trái hoa màu…) và đối ứng của địa phương trị giá 109,1 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Hội KHKT Cầu đường Bến Tre đã phối hợp với Ban Nghiên cứu hành động chính sách nâng cao hiệu quả Thị trường cho người nghèo (PARU) và Trung tâm Môi trường & Phát triển giao thông vận tải (CETD) nghiên cứu chính sách bảo trì giao thông nông thôn và thực hiện thí điểm bảo trì giao thông nông thôn dựa vào cộng đồng dân cư ở xã Phước Hiệp huyện Mỏ Cày Nam và xã Tiên Long huyện Châu Thành đạt kết quả. Hội đã trao đổi, hướng dẫn thực hiện bảo trì cho các xã trong tỉnh.

Từ năm 2015 đến năm 2019, Hội KHKT Cầu đường Bến Tre tổ chức hội thảo, tập huấn kỹ thuật bảo trì giao thông nông thôn (theo sổ tay hướng dẫn của Bộ Giao thông Vận tải) và Hội đã vận động hỗ trợ 1,3 tỷ đồng "vốn mồi" để phát động đóng góp của người dân (tiền, vật tư, công lao động) trên 15 tỷ đồng; đã duy tu sửa chữa, khôi phục được hàng trăm kilomet đường nông thôn (trong đó có 45 cây cầu) bị xuống cấp, hư hỏng, đảm bảo an toàn cho sự đi lại của người dân. Nếu không được quan tâm duy tu sửa chữa sớm, đợi đến khi hư hỏng nặng thì có thể sẽ phá bỏ để làm lại mới - dẫn đến chi phí rất lớn, gấp nhiều lần so với kinh phí dùng để sửa chữa. Kết quả này đang được phát huy, nhân rộng.

Từ các hoạt động trên, đã góp phần cùng địa phương xóa trên 2000 cây cầu khỉ, cầu tạm, cầu xuống cấp, hàng trăm bến đò ngang và hàng trăm kilomet đường đất trơn trợt. Đã góp phần chung cho việc hoàn thiện hệ thống giao thông toàn tỉnh; quốc lộ, tỉnh lộ nối liền các huyện lộ đến các trung tâm xã, mở ra thế liên hoàn đến tận nông thôn vùng sâu vùng xa, phát triển giao thông đường bộ đến vùng ven biển, phục vụ đi lại vận chuyển vật tư hàng hoá, góp phần kích thích phát triển kinh tế xã hội, thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới tại tỉnh nhà. Đặc biệt, công tác vận động của Hội ngày càng phong phú và đa dạng, ngoài các nhà tài trợ truyền thống, ngày càng có thêm nhiều mạnh thường quân mới tham gia (Tổng Lãnh sự quán Úc, Tổng Công ty Điện lực TPHCM... Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn này là tiếp tục vận động xây dựng các cây cầu có quy mô ngày càng lớn hơn, mặt cầu rộng, tải trọng tương đối lớn (8 tấn) đáp ứng tiêu chí số 2 (Giao thông) trong xây dựng xã nông thôn mới.

Cũng theo ông Trịnh Văn Y, gắn liền với hoạt động hỗ trợ giao thông nông thôn của Hội, anh em cán bộ của Trung tâm Tư vấn Cầu đường và các Chi hội rất nhiệt tình, sẵn sàng hy sinh thời gian, công sức, không quản ngày nghỉ, ngày lễ theo sát với Lãnh đạo Hội đến những vùng sâu, vùng xa để khảo sát, kiểm tra, nghiệm thu các công trình cầu đường do mạnh thường quân tài trợ, tất cả đều không hưởng công tác phí hay bất kỳ chế độ chính sách nào. Ngoài ra, Trung tâm Tư vấn Cầu đường và Chi hội Cầu đường các huyện, thành phố còn tích cực phối hợp cùng với ban, ngành của huyện, thành phố trong việc hỗ trợ các xã lập hồ sơ thiết kế - dự toán, giám sát xây dựng miễn phí trên 2.000 công trình cầu, đường; tổng giá trị tư vấn không thu khoảng 26 tỷ đồng, góp phần cùng với nhân dân xây dựng giao thông nông thôn.