Triển vọng từ chương trình Ocop ở huyện Châu Thành

Ngày đăng bài: 05/02/2020 | Tác giả: Trúc Lan

Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" gọi tắt là Chương trình (OCOP) đang được huyện Châu Thành tích cực triển khai. Đây được xem là "đòn bẩy" thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển, tạo ra ít nhất tại mỗi xã một hoặc nhiều sản phẩm chủ lực, có lợi thế so sánh, tiến tới xây dựng thương hiệu, liên kết mở rộng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông sản chủ lực. Với huyện Châu Thành, Chương trình này đang được đặt nhiều kì vọng, sẽ thổi luồng gió mới góp phần đổi thay đời sống nhân dân, góp sức đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới và  mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Đến nay, các địa phương trên địa bàn huyện Châu Thành đã tập trung khảo sát, lựa chọn, xác định các sản phẩm nông sản đặc trưng, lợi thế; đồng thời, triển khai khảo sát thực trạng, lập kế hoạch nâng cao chất lượng cũng như kết nối nguồn lực để hỗ trợ công bố chất lượng sản phẩm. Đồng thời, để chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" mang lại hiệu quả bền vững, huyện Châu Thành đã ban hành nhiều cơ chế chính sách khuyến khích, thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã, các hộ gia đình đầu tư sản xuất lĩnh vực nông nghiệp, liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm, tạo chuỗi giá trị bền vững. Trên cơ sở đó, huyện Châu Thành đã vận động các cơ sở tham gia Hội chợ OCOP tại thành phố Hồ Chí Minh, Bến Tre ; thành lập Hội đồng đánh giá các sản phẩm OCOP của huyện; các xã, thị trấn rà soát lại các sản phẩm chủ lực của địa phương để đăng ký tham gia Chương trình OCOP; tập huấn về Chương trình mỗi xã một sản phẩm cho các ngành huyện, UBND các xã, thị trấn và các cơ sở, doanh nghiệp, Tổ hợp tác, Hợp tác xã trên địa bàn.

Theo thống kê, Châu Thành hiện có nhiều sản phẩm lợi thế như dừa xiêm xanh, bưởi da xanh, sầu riêng, chôm chôm, các loại thực phẩm chế biến từ dừa, các sản phẩm mỹ nghệ, các điểm du lịch sinh thái…. Đây là các sản phẩm có giá trị kinh tế, giá trị thương mại cao và có thể phát triển thành các sản phẩm OCOP trong tương lai gần. Những năm qua, nhờ sự quan tâm chỉ đạo của huyện, đã có 1 số sản phẩm được cấp chứng nhận nhãn hiệu hàng hóa, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ gắn với chỉ dẫn địa lý.

Có thể nói, Chương trình Ocop là một Chương trình rất thiết thực, thúc đẩy đầu tư phát triển sản xuất gắn với chế biến, kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân.Vì thế, hiện nay, huyện Châu Thành đang rà soát các sản phẩm nổi bật, độc đáo để phát triển trước và dần nhân rộng. "Hiện nay, Châu Thành đang có nhiều sản phẩm có tiềm năng phát triển như dừa xiêm xanh, bưởi da xanh, chôm chôm, sầu riêng,. Các loại sản phẩm chế biến từ dừa, mứt chuối, mứt trái cây, đồ uống, nước dừa, các đồ thủ công mỹ nghệ từ dừa, các điểm du lịch sinh thái, và các sản phẩm phụ phẩm từ dừa.…"Huyện đã nhóm ra 7 sản phẩm chủ lực trên địa bàn các xã nhằm phát huy thế mạnh sản phẩm Ocop. Đồng thời củng cố tổ chức sản xuất theo hướng liên kết giữa các hộ sản xuất với hợp tác xã, doanh nghiệp, đào tạo, quản lý, tập huấn chuyên môn với các chuyên gia, triển khai chương trình quản lý Ocop cho cán bộ cấp huyện, xã và doanh nghiệp, chủ hộ sản xuất kinh doanh. Có thể nói, Ocop là nội dung quan trọng trong xây dựng nông thôn mới ( NTM ) nhằm nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần đưa NTM đi vào chiều sâu và có hiệu quả." - Ông Nguyễn Hữu Thiết - Trưởng phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Châu Thành cho biết.

Với vai trò là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển, Chương trình Ocop đã tạo ra bước đột phá trong việc xây dựng ít nhất tại mỗi xã một hoặc nhiều sản phẩm chủ lực, có lợi thế cạnh tranh. Đến nay, Châu Thành có 5 sản phẩm được đánh giá sếp hạng. Trong đó, 3 sản phẩm đạt chuẩn 4 sao là Bưởi da xanh của HTX bưởi da xanh Bến Tre, xoài xấy dẻo và đu đủ xấy dẻo; 2 sản phẩm 3 sao là Dừa tươi, bưởi da xanh Giao Long.

Châu Thành có nhiều sản phẩm tiềm năng phát triển Chương trình OCOP. (Ảnh: Trúc Lan)

Tuy nhiên, dù sản phẩm sản xuất đa dạng và phong phú, nhưng số lượng sản phẩm đạt tiêu chí Ocop tại huyện Châu Thành vẫn đối mặt với một số khó khăn nhất định. Điển hình như: bưởi da xanh Quới Sơn được đánh giá là sản phẩm có tiềm năng 3 sao. Đây là sản phẩm thuộc nhóm chủ lực của tỉnh Bến Tre. Sản phẩm bưởi da xanh của hợp tác xã (HTX) bưởi da xanh Quới Sơn được đánh giá đạt 64/100 điểm. Điểm mạnh của sản phẩm là đã có giấy quản lý chất lượng, có chỉ dẫn địa lý, tổ chức sản xuất, quản lý HTX tốt, phát huy được sức mạnh cộng đồng cao, sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, sản phẩm còn một số hạn chế như: chất lượng không đồng đều, sản phẩm chủ yếu bán thô hoặc sơ chế đơn giản, khả năng quảng bá tiếp thị sản phẩm của HTX còn thấp. Hay như sản phẩm thủ công mỹ nghệ tại xã Tân Thạch với nhiều loại sản phẩm đa dạng, được đánh giá trung bình 52/100 điểm. Sản phẩm được sử dụng toàn bộ nguyên liệu có nguồn gốc trong tỉnh, có khả năng sản xuất với số lượng lớn. Tuy nhiên, mẫu mã bao bì khá đơn giản, chưa mang lại ấn tượng, cơ sở sản xuất quy mô hộ gia đình, chưa có hệ thống quản lý đầy đủ, không có kênh phân phối riêng, hoạt động quảng bá đơn giản…

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Nga - Phó Chủ tịch UBND huyện Châu Thành cho biết, để phát triển hiệu quả các sản phẩm chủ lực, thời gian tới, huyện Châu Thành sẽ đẩy mạnh thông tin tuyên truyền, làm thay đổi nhận thức cho người dân hiểu được mục đích, ý nghĩa của Chương trình OCOP, từ đó kích thích tiêu thụ, thúc đẩy sản xuất, tạo điều kiện và động lực cho người sản xuất mạnh dạn đầu tư, phát triển các sản phẩm lợi thế của mỗi địa phương, gắn với thông tin tuyên truyền về các sản phẩm đặc sản vào chương trình quảng bá du lịch. Đồng thời, từng bước nâng cao chất lượng, quy chuẩn, sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn ở các thị trường khác nhau. Việc phát triển sản phẩm, dịch vụ phải đi liền với phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, từng bước xây dựng Chương trình OCOP mang tính đặc thù của huyện. Cùng với đó, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp mới, nhất là các giải pháp tăng cường năng lực tiếp cận của nông nghiệp với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, nhận diện rõ "nông nghiệp 4.0", "nông nghiệp bền vững, công nghệ cao", "nông nghiệp hữu cơ" và bước đi, giải pháp khoa học thực hiện trong bối cảnh mới; coi phát triển các sản phẩm chủ lực của huyện là nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện xây dựng nông thôn mới và cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp ở địa phương. Các thủ tục hành chính hỗ trợ người sản xuất phải thực hiện nhanh gọn, đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước cần nhiệt tình, tâm huyết và có hiểu biết để chỉ đạo thúc đẩy đề xuất, sáng kiến về sản phẩm; bổ sung các quy định, quy trình và hoàn chỉnh đội ngũ đánh giá sản phẩm OCOP; thực hiện tốt công tác tổ chức đào tạo, đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ quản lý Chương trình OCOP, các chủ doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, các chủ thể tham gia Chương trình để có kiến thức về quản trị sản xuất, kiến thức marketing; tạo điều kiện cho các cơ sở, doanh nghiệp…tham gia các Hội chợ, quảng bá sản phẩm trong và ngoài nước; phối hợp thực hiện hiệu quả công tác tư vấn và hỗ trợ ngân sách, đưa tín dụng thương mại sâu rộng vào Chương trình OCOP.

Với những tiềm năng, thế mạnh sẵn có, việc triển khai có hiệu quả chương trình "Mỗi xã 1 sản phẩm" hứa hẹn sẽ là cơ sở quan trọng thúc đẩy đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với chế biến, kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Chương trình "mỗi xã một sản phẩm" đã, đang và sẽ được kỳ vọng để góp phần quảng bá, phục hồi và phát triển một số sản phẩm truyền thống; đồng thời, nâng cao chất lượng sản phẩm, nhất là sản phẩm nông nghiệp và sản phẩm thủ công của huyện Châu Thành. Qua đó, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại địa phương.