Nông dân đột phá làm giàu góp phần phát triển nông nghiệp, nông thôn

Ngày đăng bài: 26/06/2018 | Tác giả: Cẩm Trúc

Nông dân Nguyễn Hữu Thanh, sinh năm 1971, ấp Long Thạnh, xã Long Hòa, huyện Bình Đại được tuyên dương nông dân Bến Tre xuất sắc năm 2017. Anh còn được xướng danh là "vua nhãn" Bến Tre. Vua nhãn là một điển hình về nông dân yêu nước, luôn trăn trở thi đua lập nghiệp, làm giàu cho bản thân, gia đình và góp phần xây dựng quê hương.

Nông dân Nguyễn Hữu Thanh (thứ hai từ trái sang) năng động trong cải tiến sản xuất, cơ cấu cây trồng nâng cao hiệu quả kinh tế. (Ảnh: Cẩm Trúc)

Thoát nghèo… vươn lên làm thủ lĩnh nông nghiệp từ chủ trương tái cơ cấu

Ở Bến Tre, cây nhãn idor (xuất xứ từ Thái Lan) được du nhập về cách nay khoảng 5-6 năm và được trồng nhiều tại huyện Chợ Lách và Bình Đại. So với nhiều giống nhãn truyền thống của tỉnh như nhãn long, tiêu quế, xuồng cơm vàng thì idor là giống mới của tỉnh khá trội hơn với các đặc tính sinh trưởng mạnh, dễ đậu trái, năng suất cao. Trái lớn, hạt nhỏ, cơm nhãn dày và dai.

Đối với nông dân Nguyễn Hữu Thanh, idor là một cơ duyên mới, giúp anh mau đột phá trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương, xếp vị trí nông dân xuất sắc hàng đầu trong sản xuất cây nhãn (các giống nhãn nói chung) - một trong 8 sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh.

Tìm hiểu về quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại đây cũng như cách làm thay đổi hình thái nông nghiệp, nông dân, nông thôn, chúng tôi được biết cây nhãn là cây trồng truyền thống đã xuất hiện từ 30 đến 40 năm ở các xã cánh đông của huyện Châu Thành và các xã kế cận thuộc huyện Bình Đại, trong đó có Long Hòa. Khi đó, nhãn là cây trồng chủ lực, chiếm hầu hết diện tích trồng trọt các xã. Giống nhãn long chiếm giữ vị trí vàng son trong thời kỳ đầu. Không ít lâu sau, sự thăng trầm kéo dài của nhãn long, khiến đời sống của nông dân bấp bênh. Nhãn long dần được thay thế, chuyển đổi sang các loại cây trồng khác có hiệu quả hơn như dừa, bưởi da xanh, nhãn tiêu quế. Các xã còn giữ lại diện tích trồng nhãn đáng kể và chỉ chuyển đổi giống là Giao Hòa (huyện Châu Thành), Long Định, Long Hòa, Phú Thuận, Tam Hiệp… (huyện Bình Đại). Lúc này, diện tích trồng nhãn long các xã này được nông dân rầm rộ đốn bỏ và thay thế vào giống nhãn tiêu quế.

Sau một thời gian, giống nhãn tiêu quế đánh mất vị trí cao khi có sự xuất hiện của nhãn xuồng cơm vàng (tiêu da bò). Giá nhãn tiêu quế lại liên tục bấp bênh, có khi chỉ còn trên, dưới 4.000 đồng/kg như hiện nay, trong khi hai giống nhãn: xuồng cơm vàng và giống mới gần đây là idor có giá dao động bình quân 30-40 ngàn đồng/kg. Tuy nhiên, hiện vẫn còn từ 40-50% diện tích trồng nhãn của huyện Bình Đại chậm chuyển đổi sang giống nhãn xuồng cơm vàng và idor do nhãn tiêu quế dễ trồng, ít chăm sóc và ứng dụng kỹ thuật hơn so với xuồng cơm vàng và idor.

Trong quá trình không ngừng cơ cấu chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi dẫn đến tâm lý xuất hiện trong nhiều nông dân là chán nãn, mất phương hướng chọn lựa con gì, cây gì là có tiềm năng lâu dài, bền vững. Nông dân Hữu Thanh là một trong những tấm gương về không ngừng thi đua sản xuất và đổi mới giống cây trồng trong nông nghiệp, cập nhật giống cây trồng mới kịp thời để nâng cao giá trị kinh tế vườn nhãn. Cụ thể, xuất phát điểm từ gia đình nghèo, có 4 công đất ruộng, năm 1990, anh lên vườn trồng nhãn tiêu da bò và sau đó chuyển đổi, trở thành một trong những nông dân đầu tiên trồng giống xuồng cơm vàng, với hiệu quả kinh tế cao nhất, nhì trong các loại cây trồng bấy giờ. Có tích lũy, 5 năm sau, anh mua thêm 3,2 ha đất để phát triển cây nhãn xuồng cơm vàng. Có giai đoạn bệnh chổi rồng hoành hành, khiến nhiều nông dân phải đốn bỏ cây nhãn, riêng anh Thanh đã học hỏi và làm theo kỹ thuật chăm sóc và điều trị từ các cơ quan chuyên môn như Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh, Viện Cây ăn quả Miền Nam nên vườn nhãn của anh vẫn cho năng suất ổn định, giá cao.

Đến năm 2012, 2013, thời điểm Bến Tre nói riêng và cả nước đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi giúp nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích. Nông dân này đã không ngừng vận động, tìm ra giống nhãn mới và áp dụng ngay. Anh tiếp tục mua thêm 1,2 ha vườn trồng nhãn idor. Kết quả 3 năm sau, anh thu thêm từ cây nhãn idor hơn 16 tấn, với giá 30 ngàn đồng/kg, lợi nhuận cao gấp 3 lần nhãn xuồng cơm vàng do năng suất rất cao và giá tốt. Những năm sau đó, bên cạnh giữ vườn nhãn xuồng cơm vàng đang giai đoạn phát triển mạnh, anh liên tục tích tụ thêm ruộng, vườn để mở rộng quy mô sản xuất nhãn của mình. Đến nay, anh có tổng cộng 7,2 ha vườn nhãn, trong đó có 3,6 ha trồng nhãn xuồng cơm vàng và 3,6 ha trồng nhãn idor. Tổng sản lượng bình quân đạt 115 tấn/năm, doanh thu trên dưới 3 tỷ đồng.

Đóng góp vào phát triển chuỗi nhãn và xây dựng nông thôn

Không chỉ làm giàu cho bản thân và gia đình, hàng năm, anh còn tích cực đóng góp tham gia công tác từ thiện tại địa phương như xây dựng giao thông nông thôn, đóng góp Quỹ Khuyến học của xã, hỗ trợ đồ dùng học tập cho học sinh nghèo…, với vốn góp hàng chục triệu đồng/năm.

Với vai trò là hội viên Hội Nông dân xã, Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Long Hòa, anh đã chia sẻ thông tin kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng, an toàn, tiết kiệm cho các thành viên Hợp tác xã và hội viên nông dân tại địa phương.

Anh Hữu Thanh kể: Hợp tác xã nông nghiệp Long Hòa có tiền thân là tổ hợp tác sản xuất nhãn VietGAP Long Hòa, thành lập vào năm 2009. Trong vai trò, lãnh đạo, điều hành hợp tác xã, anh định hướng bà con sản xuất theo quy trình an toàn, có chất lượng, tham gia liên kết sản xuất và thu mua theo chuỗi giá trị, có liên kết đầu vào và đầu ra.

Được biết, hợp tác xã ký kết hợp đồng thu mua phân bón, vật tư nông nghiệp với các đại lý, doanh nghiệp, công ty kinh doanh vật tư nông nghiệp, đồng thời phân phối lại cho các thành viên. Về đầu ra, hợp tác xã đã ký hợp đồng với một công ty xuất khẩu trái cây, bao tiêu sản phẩm cho người nông dân, sản lượng 300 tấn/năm. Có thể nói, vốn điều lệ không nhiều, chỉ có 34 triệu đồng nhưng hợp tác xã được đánh giá hoạt động khá năng động, hiệu quả, nhờ huy động vốn từ thành viên để thực hiện dịch vụ cho thành viên. Tổng số vốn huy động sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã đến nay là 305 triệu đồng. Hợp tác xã cũng tạo việc làm thường xuyên, thu nhập ổn định cho 5-7 lao động tại địa phương.

Ông Lê Nhựt Chiêu - Phó Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách, Hội Nông dân tỉnh đánh giá: "Nông dân Nguyễn Hữu Thanh xứng đáng được chọn là gương điển hình về tinh thần chí thú làm ăn, luôn vượt khó và nhanh nhạy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ cấu trong sản xuất. Anh cũng nhận thức tốt ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển sản phẩm chủ lực theo hướng chuỗi giá trị (tinh thần Nghị quyết 03 của Tỉnh ủy), tạo nền tảng vững vàng cho sự phát triển của hợp tác xã nói chung và các thành viên làm nông nghiệp tại địa phương nói riêng".