Liên kết phát triển bền vững tiểu vùng duyên hải phía Đông đồng bằng sông Cửu Long

Ngày đăng bài: 25/10/2017 | Tác giả: C. Trúc

"Thực trạng mạnh ai nấy làm, mạnh ai nấy làm dẫn đến hệ lụy khôn lường khó kiểm soát. Vì vậy, liên kết là xu thế tất yếu như vấn đề về khai thác lòng sông, vấn đề về giao thông... Đã đến lúc chúng ta cần phải quyết tâm, đồng lòng, xóa bỏ tư duy cục bộ địa phương, hợp tác trên tinh thần quyết liệt, với trách nhiệm cao để cùng có lợi. Liên kết để xử lý các vấn đề liên vùng về hạ tầng, môi trường, sản xuất nông nghiệp, phát triển du lịch…" - Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre Võ Thành Hạo dẫn đề tại hội thảo "Liên kết phát triển bền vững tiểu vùng duyên hải phía Đông đồng bằng sông Cửu Long", tại Bến Tre, ngày 20/10/2017.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: C. Trúc)

Sự kiện này được xem là hành động cụ thể hóa tinh thần, nội dung được đề cập trong Hội nghị Diên Hồng được Chính phủ tổ chức vừa qua tại Cần Thơ. Là bước khởi đầu thực hiện Quyết định số 593 của Thủ tướng Chính phủ về Ban hành Quy chế thí điểm liên kết phát triển kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tỉnh ủy 4 tỉnh gồm Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Tiền Giang cùng phối hợp tổ chức. Chủ trì hội thảo gồm có ông Võ Thành Hạo - Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, ông Nguyễn Văn Quang - Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, ông Trần Trí Dũng - Bí thư  Tỉnh ủy Trà Vinh, ông Phạm Anh Tuấn - Phó chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang. Đến tham dự có Tiến sỹ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các Viện, Trường Đại học tại Cần Thơ và thành phố Hồ Chí Minh; lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp của 4 tỉnh.

Liên kết để cùng nhau giải quyết nhiều vấn đề bức xúc của 4 tỉnh tiểu vùng Duyên hải phía Đông là vấn đề cấp thiết được đặt ra từ nhiều năm qua. Tại hội thảo - hoạt động đầu tiên thể hiện tinh thần liên kết quyết liệt của tiểu vùng, các đại biểu đã tập trung đi sâu phân tích, đánh giá về lợi thế, tiềm năng, điểm mạnh, điểm yếu của từng địa phương, nhằm xác định những nội dung, lĩnh vực, chương trình, sản phẩm liên kết cụ thể trong tương lai. Bước đầu, các đại biểu đã chỉ ra được các tỉnh cần thiết phải liên kết cái gì? ai tham gia vào liên kết? giải pháp liên kết như thế nào?...

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Trân, các tỉnh tiểu vùng Duyên hải phía Đông là "vùng rất trẻ" nên rất dễ "mẫn cảm" với các tác động. Khi xác định tầm nhìn, quy hoạch phát triển, tác động lên đó, các tỉnh cần hiểu rõ các đặc tính chung của vùng. Ông Nguyễn Ngọc Trân chỉ ra rằng: Do đặc điểm thiên nhiên, mực nước luôn đọng lại nhiều ở 4 tỉnh. Biên độ triều giảm trong 14 năm gần đây. Tình hình xói lở ngày càng nhiều nhưng bồi ít. Dòng chủ lưu sông Mekong thay đổi.

Chỉ ra các lĩnh vực cần liên kết, ông Nguyễn Minh Cảnh - Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre, đại diện tổ thảo luận nêu ra ý kiến chung của các đại biểu tại hội thảo rằng các tỉnh cần liên kết trong quy hoạch, nông nghiệp, cơ sở hạ tầng, quản lý tài nguyên và môi trường và du lịch. Về quy hoạch, cần có quy hoạch tích hợp cho vùng đồng bằng, theo đó, có kế hoạch của vùng cho phù hợp. Về nông nghiệp, có nhiều sản phẩm cần liên kết để phát triển trong thời gian tới như con tôm, con cá; cây giống, sản phẩm cây trái. Khi liên kết, cần xác định, trong từng sản phẩm sẽ có một tỉnh làm chủ chốt. Ông Cảnh nói thêm: Trước giờ mạnh ai nấy làm, phân tán nguồn lực nên việc liên kết lại để kiến nghị trung ương đầu tư hạ tầng, phát triển thủy sản, nâng quốc lộ 60, cầu Rạch Miễu 2, cầu Đại Ngãi…

Các ý khác cho rằng cần liên kết trong khai thác, quản lý bảo vệ sông Tiền - sông Cổ Chiên, bảo vệ dòng chảy. Trong đó có các hoạt động điều tra khảo sát, trữ lượng, nhu cầu, dự báo tác động biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sản xuất tác động thế nào? Liên kết trong chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực, nhất là cây ăn quả và thủy sản. Đánh giá lợi thế các địa phương để phân công liên kết, tỉnh nào làm gì, khâu nào. Về du lịch, cần có khảo sát, đánh giá để tìm ra hạn chế là gì, kết nối tour tuyến du lịch, tạo ra đa dạng sản phẩm; liên kết hệ thống giao thông. Đây được xem là liên kết để tạo các sự liên kết. Liên kết trong việc đào tào và phát triển nguồn lực con người, đây là điểm cốt yếu của vùng liên quan đến phát triển các lĩnh vực khác. Ngoài ra, cũng cần liên kết lĩnh vực công nghiệp chế biến, cơ sở hạ tầng, về thông tin, thu hút đầu tư...

Ông Trần Trí Dũng - Bí thư tỉnh ủy Trà Vinh cho rằng: Muốn làm được điều này thì trước hết phải suy nghĩ về lợi ích vùng, hành động về vùng, phải nhất quán trong các hành động và thậm chí là phải hy sinh, chia sẻ cho nhau.

Ông Nguyễn Văn Quang - Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh long cùng thống nhất quan điểm cần liên kết. "Liên kết là nhu cầu bức xúc. Điển hình từ câu chuyện khai thác cát nhưng khó xử lý. Trong nông nghiệp chọn một số mặt hàng để liên kết. Cái nào dễ làm trước" - ông Quang nêu.

"Ưu thế về kinh tế biển các tỉnh cần được phát huy. Về phương pháp, nên rút kinh nghiệm liên kết tứ giác Long Xuyên để có bước đi hiệu quả hơn. Không nên tham vọng nhiều nội dung. Trước mắt liên kết ở một số lĩnh vực mà chúng ta có điều kiện để liên kết hiệu quả, chặt chẽ hơn" - ông Phạm Anh Tuấn - Phó chủ tich  UBND tỉnh Tiền Giang nói.

Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Viện trưởng viện Chính sách và Chiến lược (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) lưu ý các tỉnh trong hoạt động liên kết tiểu vùng. Ông nhấn mạnh: "Tầm nhìn là quan trọng, thể hiện ước mơ lớn của vùng. Từ đó xác định hướng đi, cách làm ngay từ bây giờ. Nên phối hợp càng sớm càng tốt. Lưu ý nhất là chuyển đổi ngành nghề lao động trong nông nghiệp. Về sản phẩm chủ lực nên liên kết để phát triển là trái cây, dừa. Hai sản phẩm này đang có lợi thế rất mạnh, khả năng phát triển thành trọng tâm của thế giới.

Ông Cao Văn Trọng - Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre cho rằng hội thảo đã cơ bản đáp ứng yêu cầu đặt ra ban đầu, là cơ sở để xây dựng đề án chi tiết. Bến Tre sẽ đại diện các tỉnh trình trung ương, trình Chính phủ phê duyệt. Sau khi Đề án liên kết tiểu vùng được phê duyệt, lãnh đạo bốn tỉnh sẽ tiến hành thành lập Hội đồng vùng hoặc Hội đồng liên vùng và Ban Thư ký để triển khai thực hiện Đề án liên kết tiểu vùng.