Chợ Lách tập trung phát huy hiệu quả các đập tạm ngăn mặn, trữ ngọt

Ngày đăng bài: 13/04/2020 | Tác giả: Việt Cường

Để ứng phó với đợt hạn mặn mùa khô 2019 - 2020 được dự báo sẽ khốc liệt và diễn biến phức tạp, huyện Chợ Lách đã và đang triển khai thực hiện đồng bộ và quyết liệt nhiều giải pháp "cứu khát" cho vườn cây ăn trái và cây giống - hoa kiểng trên địa bàn. Trong đó, phương án đắp đập tạm ngăn mặn, trữ ngọt ở kênh, rạch được huyện tập trung triển khai thực hiện và đã phát huy hiệu quả tích cực, mỗi công trình có thể phục vụ nước ngọt cho một vùng rộng lớn, với hàng trăm hộ dân được hưởng lợi.

Mùa hạn mặn từ cuối năm 2019 đến nay đã kéo dài hơn 4 tháng, xâm nhập sâu vào nội đồng và ảnh hưởng khốc liệt hơn đợt hạn mặn lịch sử năm 2016. Đỉnh điểm của mùa hạn mặn năm nay, nước sông Hàm Luông độ mặn 3‰ và sông Cổ Chiên độ mặn 1‰ bao trùm toàn huyện Chợ Lách, khiến cho 60% diện tích của huyện thiếu nước nghiêm trọng và 40% còn lại thiếu nước cục bộ.

Theo ngành chức năng, toàn huyện Chợ Lách có 9.200 ha đất nông nghiệp nằm trong khu vực có đê bao, chiếm 88,4%. Trong đó: Đê bao vững chắc có tổng chiều dài 106 km bảo vệ diện tích 5000 ha, 77 km đê bao an toàn bảo vệ  1.600 ha, và 60km đê bao cục bộ do Nhà nước hỗ trợ cống người dân đắp đê bảo vệ 2.600 ha. Hiện nay, đê bao của huyện đảm bảo chống lũ cơ bản an toàn, tuy nhiên việc trữ nước còn hạn chế, do hệ thống kênh mương bị thấm và rò rĩ, thể tích chứa các khu vực nội đồng không thể đáp ứng khi mặn kéo dài trên 03 tháng.

Trong bối cảnh đó, "đắp đập tạm ngăn mặn" được xem là phương án phù hợp, và đã phát huy hiệu quả với tình hình thực tế của huyện hiện nay. Do địa phận của huyện nằm trên dãi đất hẹp, được bao bọc bởi 2 con sông lớn Hàm Luông và Cổ Chiên cùng với hệ thống sông rạch chằng chịt nên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xâm nhập mặn nhiều tháng qua. Điểm đáng lưu ý là hiện tại ở sông Cổ Chiên mức độ xâm nhập mặn ít gay gắt hơn, tùy thời điểm có thể lấy nước theo triều để sử dụng. Tận dụng cơ hội này, chính quyền các xã đã tiến hành xây dựng các đập tạm ở các sông rạch để giữ nước ngọt của sông Cổ Chiên và ngăn nước mặn từ sông Hàm Luông.

Đập tạm ngăn mặn Tư Lập - xã Tân Thiềng được thực hiện theo phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm. (Ảnh: Việt Cường)

Ông Trần Quang Lên - Phó Chủ tịch UBND xã Tân Thiềng cho biết: "Xác định tầm quan trọng của đập ngăn mặn trữ ngọt, thời gian qua Ủy ban Nhân dân xã đã tổ chức khảo sát, vận động, hỗ trợ, cùng với người dân xây dựng đập tạm Tư Lập ở ấp Phú Thới để lấy nước ngọt từ cầu Cái Sơn đến Kênh đào với chiều dài khoảng 4 km, trong đó huyện sẽ hỗ trợ vật liệu chính: cống và khung cừ, còn ca máy và ngày công vận động người dân đóng góp. Công trình được xây dựng theo phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm, với kinh phí khoảng 400 triệu đồng".

Đây là con đập lớn, ngăn Rạch Cái Sơn, thân đập dài 25m có lắp thêm 2 cống, đường kính mỗi cống 1m, khả năng lấy nước ngọt từ sông Cổ Chiên khoảng 220.000m3 mỗi đợt triều, phục vụ sinh hoạt và tưới tiêu cho khoảng 200 hộ dân ở 4 ấp: Phú Thới, Tân Thạnh, Quân Bình, Thanh Tân và 01 phần ấp Quân Phong.

Ông Trần Văn Út - người dân ở ấp Phú Thới, xã Tân Thiềng phấn khởi nói: "Ngay từ khi xã có chủ trương xây đập tạm ngăn mặn, bà con nhân dân rất đồng tình ủng hộ, tích cực tham gia ngày công lao động để con đập này sớm hoàn thành để có nước ngọt tưới tiêu cho cây trồng".

Thực tế cho thấy, việc đắp đập tạm không đòi hỏi chi phí xây dựng quá lớn, thời gian thi công ngắn và có thể linh động trong việc tháo dỡ khi nước kênh rạch không còn nhiễm mặn. Phát huy hiệu quả từ các đập tạm ngăn mặn, từ đầu năm 2020 đến nay huyện Chợ Lách đã vận động xây dựng 9 công trình đập tạm theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm và thực hiện 9 hạng mục nạo vét kênh rạch với tổng kinh phí khoảng 4 tỷ đồng, phục vụ tưới tiêu cho 2.500 ha diện tích đất nông nghiệp toàn huyện.