Sức bật ngành dừa từ ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ

Ngày đăng bài: 27/11/2020 | Tác giả: Cẩm Trúc

"Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải quay trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ nhân dân nhằm nâng cao năng suất lao động và không ngừng cải thiện đời sống của nhân dân"- Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây cũng chính là câu chuyện liên kết giữa doanh nghiệp (DN) và nhà khoa học để nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị cây dừa Bến Tre tại Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới, giúp đơn vị đang trở thành 500 DN dẫn đầu cả nước với mức tăng trưởng doanh thu nhanh nhất.

Giải pháp mới: chiết xuất VCO bằng công nghệ không gia nhiệt

Còn nhớ năm 2010-2011, trình độ sản xuất các sản phẩm từ dừa chủ yếu mang tính thủ công, sản phẩm chưa đa dạng, chất lượng còn hạn chế. Do đó, năng lực cạnh tranh thấp. Có thời điểm giá dừa tụt xuống thấp kỷ lục, không ít nhà vườn vì áp lực kinh tế gia đình đã quay lưng với cây dừa để thay thế bằng một số loại cây trồng khác.

Tháng 8/2012, UBND tỉnh Bến Tre có đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ khắc phục khó khăn DN ngành dừa, cũng như người trồng dừa Bến Tre. Đoàn Công tác Bộ Khoa học và Công nghệ đã khảo sát tình hình chế biến dừa vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó, Bến Tre được chọn làm điểm. Kết quả khảo sát thực tế về thiết bị sản xuất dầu dừa tinh khiết VCO (Virgin Coconut oil) tại Công ty Chế biến dừa Lương Quới cho thấy, khi đó Công ty sản xuất theo công nghệ ép từ cơm dừa khô đã qua sấy năng suất 100-200 tấn/năm, chủ yếu tiêu thụ thị trường nội địa.

Trước yêu cầu cần nâng cao chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế để xuất khẩu vào thị trường Mỹ và EU, cùng với quyết tâm của lãnh đạo và DN địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ mà cụ thể là Viện Ứng dụng công nghệ và Tiến sĩ Nguyễn Phương, người có hơn 30 năm nghiên cứu khoa học công nghệ đã nghiên cứu phương pháp chiết xuất dầu dừa tinh khiết bằng công nghệ không gia nhiệt.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Phương, từ giải pháp nghiên cứu khoa học để ứng dụng vào thực tiễn sản xuất quả thật rất khó khăn nhưng với quyết tâm của địa phương, DN, nhà khoa học, Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới đã triển khai thành công dây chuyền sản xuất VCO với công nghệ hiện đại công suất 5 triệu lít/năm. "Chiết tách dầu dừa không gia nhiệt là một công nghệ mới được ứng dụng trực tiếp nhà máy, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm…"- ông Nguyễn Phú Hùng - Viện trưởng Viện Ứng dụng khoa học và công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận định thêm.

Dây chuyền sản xuất dầu dừa tại Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới. (Ảnh: Cẩm Trúc)

Đến tận dụng nước dừa khô sản xuất nước dừa giải khát

Đồng thời nhận thấy, trong quá trình sản xuất hàng ngày, có đến 100 ngàn lít nước dừa già được thải ra. Tiến sĩ Nguyễn Phương - Viện Ứng dụng Khoa học và Công nghệ đã tiếp tục nghiên cứu giải pháp sản xuất nước dừa giải khát từ nước dừa già.

Tiến sĩ Phương khẳng định: "Đến nay chúng ta đã sản xuất được nước dừa từ nước dừa già (dừa khô), với chất lượng đạt 95%. Việc tìm ra được giải pháp kỹ thuật tổng hợp để tách được các hợp chất (phi thực phẩm) trong nước dừa, để chuyển thành nước dừa giải khát. Công ty đã đầu tư dây chuyền sản xuất với công suất từ 4.000 đến 12.000 lít nước dừa/giờ. Như vậy, toàn bộ lượng nước dừa già trong quá trình sản xuất của Công ty đã được đưa vào dây chuyền sản xuất nước dừa giải khát".

Phấn khởi trước thành tựu ứng dụng khoa học công nghệ mới vào sản xuất, doanh nhân Cù Văn Thành - Giám đốc Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới cho biết: "Được sự đồng hành của các nhà khoa học thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ và Quỹ Đổi mới Công nghệ của quốc gia tham gia cùng doanh nghiệp từ khâu nghiên cứu đến ứng dụng giải pháp công nghệ để nâng cao năng suất sản xuất và chất lượng sản phẩm. Hiệu quả đã tăng năng lực xuất khẩu lên 26 lần, tăng giá trị VCO gấp 3,3 lần, nước dừa 10 lần…"

Với những kết quả nổi bật này, Việt Nam đã trở thành quốc gia áp dụng công nghệ cao trong sản xuất và chế biến trái dừa, giảm xuất khẩu nguyên liệu thô. Thương hiệu Vietcoco với chuỗi sản phẩm Vietcoco đã có mặt tại thị trường Mỹ, EU và khoảng 30 quốc gia khác trên thế giới, khẳng định giá trị đẳng cấp của sản phẩm dừa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

"Riêng năm 2020, trong bối cảnh ảnh hưởng toàn cầu vì đại dịch Covid-19, nhưng Công ty có nhiều sản phẩm được đưa vào các siêu thị lớn của các nước. Sản xuất tăng vượt bậc, đạt 180% so với cùng kỳ năm trước, doanh số xuất khẩu đạt trên 50 triệu đô la, tương đương trên 1 ngàn tỷ đồng, trở thành một trong 500 DN dẫn dầu của cả nước về chỉ số tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam" - doanh nhân Cù Văn Thành khẳng định.

Được biết, chủ trương của tỉnh hướng tới Bến Tre vẫn giữ vững diện tích dừa, phát triển diện tích dừa hữu cơ, làm nền tảng cho phát triển sản xuất công nghiệp. Hiện nay, không chỉ có Công ty TNHH Chế biến Dừa Lương Quới, các doanh nghiệp chế biến dừa khác như Công ty cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre, Công ty cổ phần chế biến dừa Á Châu… đã và đang ấp ủ ra mắt nhiều sản phẩm mới từ dừa thông qua ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Lập cho biết, hiện tại ngành công nghiệp chế biến dừa của Bến Tre phát triển mạnh, công nghệ chế biến đã vươn ra tầm khu vực và thế giới. "Thời gian tới, cần tiếp tục tập trung phát triển chế biến dừa đi vào chiều sâu, sử dụng công nghệ hiện đại, tạo ra các sản phẩm có giá trị cao; khuyến khích nghiên cứu phát triển đa dạng sản phẩm và sản xuất các sản phẩm mới.

Với tổng công suất đã đầu tư có khả năng khai thác, chế biến hơn 1,25 tỷ trái, nhưng số lượng sản phẩm chế biến chỉ tương đương khoảng 600 triệu trái. Vì vậy, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Lập cũng lưu ý các doanh nghiệp cần tập trung đẩy mạnh sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ để nâng cao tỷ lệ khai thác công suất đã đầu tư, sản xuất chế biến lượng dừa công nghiệp không chỉ của tỉnh mà cần liên kết để tiêu thụ dừa trái của các tỉnh lân cận; liên kết với nông dân để phát triển và mở rộng vườn dừa hữu cơ.